تهيه محيط كشت PDA

محيط كشت دكستروز آگار (Dextrose Agar)  از جمله محيط كشت­هاي عمومي هستند كه در آزمايشگاه بيماري‌شناسي از آن‌ها استفاده مي­شود. معمولاً براي تهيه محيط كشت سيب زميني دكستروز آگار (Dextrose Agar) ،250 گرم سيب‌زميني تازه پوست كنده را به چهار قسمت مي‌كنيم (البته قطعه­ها را نبايد خيلي كوچك‌ كنيم و نيز آن‌ها را بصورت اسلايسي نبايد تهيه كنيم زيرا نشاسته بيش از حد خارج مي‌شود و در روند كار اختلال ايجاد مي­كند و محيط كشت بايد بدون نشاسته‌ي كافي باشد). و در يك "ماهي تابه" مدت 20 دقيقه روي اجاق گاز مي­گذاريم تا كاملاً بجوشد. زماني كه كاملاً پخته شدند عصاره آن را به وسيله پارچه­اي مي‌گيرم بطوريكه زلال و پاك باشد و هيچ نشاسته­اي (Starch) در آن وارد نشود.. در زمان عصاره­گيري به هيچ وجه سيب زميني پخته را له نمي­كنيم تا محلول زلال باشد. در محلول به دست آمده 20 گرم دكستروز كه مثل شكر است اضافه مي كنيم و به آرامي بهم مي‌زنيم. سپس آن را روي چراغ الكلي يا اجاق گاز قرار مي­دهيم تا كاملاً حل شود. بعد از اين 20 گرم آگار (Agar) به آن اضافه مي­كنيم (آگار يا آگار- آگار Agar-Agar، پلي ‌ساكاريدي است كه از يك نوع جلبك دريايي بدست مي‌آيد، اين ماده با آب شكل لرزانك بخود مي‌گيرد و  براي سفت كردن محيط‌هاي كشت ميكروبي بكار مي‌رود). و پس از بهم زدن آن را به مدت 2 دقيقه روي اجاق گاز قرار مي­دهيم تا كاملاً حل شود بدون اينكه حبابي ايجاد شود زيرا اگر آگار- آگار زياد گرم شود باز نمي­شود. و براي اينكه به آرامي باز شود يك درب پنبه­اي را روي آن مي­گذاريم و حجم اين محيط كشت را به وسيله آب داغ به يك ليتر مي­رسانيم. آنگاه آن را در اتوكلاو به مدت ۱۵ دقيقه در دماي C °121  و فشار يك و نيم كيلوگرم بر سانتي‌متر مربع استريل مي­كنيم. سپس وقتي كه درجه حرارت تقريباً C °45 شد و فشار به صفر درجه رسيد آن را از آتوكلو خارج مي­كنيم، و آن را در روي چراغ الكلي قرار مي­دهيم. وقتي كه محيط كشت استريل شد تقريباً 45 درجه گرما دارد و به وسيله دست مي‌توانيم اين را حدس بزنيم. البته بهتر است به وسيله بناگوش گرماي آن را تخمين بزنيم زيرا لطيف و نازك و حساس است و بنابراين به درستي گرماي آن متوجه مي­شويم. بعد محيط كشت را در كنار چراغ الكلي در پتري ديش (Petri dish) مي‌ريزيم.

نماتد مركبات

                                                 plantpathology.net

علائم و نشانه‌هاي خسارت :

براثر حمله نماتد به ريشه مركبات،درختان به تدريج روبه زوال مي‌روند. برگها كم پشت وسبز مايل به خاكستري وكدر مي‌شوند. سرشاخه‌ها خشك شده ميوه‌ها كوچك و كم بوده و اغلب مي‌ريزند.ريشه‌هارشد طبيعي نداشته، ضخيم به نظر مي‌رسند. و يك لايه خاك روي آنها فرا گرفته است كه به آساني شسته نمي شود. اين علائم مويد آن است كه نماتد ريشه مركبات را آلوده كرده است. هيچگونه تورم يا گال روي ريشه‌ها ديده نمي‌شود. ولي ريشه‌هاي آلوده كلفتر هستند. نرهاي بالغ نماتد مركبات انگل نبوده وتغذيه و خسارت به ماده‌ها ولاروهاي نر وماده محدود مي‌شود.تغذيه لاروها بطور پارازيت خارجي روي بافتهاي پوست است. ماده‌هاي جوان از ناحيه سر تا گردن در پوست فرورفته است. سرآنها داخل حفره‌اي كه دريك ناحيه گياهي ساخته شده به اطراف حركت مي‌كند. تغذيه از6-10 سلول مجاور اين حفره كه بنام ياخته‌هاي پرستار معروفند صورت مي‌گيرد. درگياهان مقاوم پس ازنفوذ لاروها به ياخته‌هاي پوستي اين سلولها نكروز شده و درنتيجه تغذيه صورت نگرفته و نماتد از بين مي‌رود. درشيره گياهان مقاوم و غير ميزبان مواد مسموم كننده نماتد نيزديده شده است. معمولا تاوقتي كه جمعيت نماتد روي ريشه درخت به حد نصاب (40000 لارو ) نرسد درخت كاملاً از بين نمي‌رود. ازطرفي نشانه‌هاي بيماري روي اندامهاي فوقاني 3-5 سال بعد از آلودگي ريشه ظاهر نخواهد شد. وسرانجام براثر فساد ريشه و عدم جريان شيره گياهي به بالاي درخت از بين خواهد رفت.

روش اختصاصی استخراج DNA از Xanthomonas spp

The cultures were grown in 5 ml nutrient broth (Difco) with 10% glycerol v/v (suggested by Maringoni et al. (1988) to avoid xanthan formation) for 72h at 27^oC. One tube of 1.5 ml was used to centrifuged the cells at 13,000 x g for 5 min and the pellet was suspended in 200 ml Tris 0.1 mol L^-1 and added with 200 ml of lysis solution (NaOH 0.2 N and 1% SDS), mixed and deproteinazed with 700 ml of phenol/chloroform/isoamyl alcohol (25:24:1 v/v/v), homogenized and centrifuged 10 min at 13,000 x g .To precipitate DNA, 700 ml of cold 95% ethanol was added and spinned, washed in 70% ethanol and centrifuged. Precipitated DNA is dried at room temperature and suspended in 100 ul of water. The method described by Ausubel et al. (1992) was performed comparing twelve strains. The samples from the both methods were electrophoresed on 0.8% agarose gels, stained with ethidium bromide and photographed under UV light . The RAPD was performed according to Williams et al. (1990) using primer OPL 11 (Operon Technologies, USA).

خبرگزاری مهر

جذب سموم کشاورزی در خاک فاجعه زیست محیطی را به دنبال دارد

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور گفت: نفوذ سموم و آفت کش های کشاورزی به داخل خاکها ، کشور را در 10 سال آینده با یک فاجعه زیست محیطی روبه رو می سازد.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر در زنجان، دکتر فاطمه واعظ جوادی ، رویکرد جدید سازمانی محیط زیست در دولت نهم را مبتنی برگسترش اکوتوریسم وتوسعه صنعت و کشاورزی در کنار حراست از محیط زیست عنوان کرد و گفت: ما این نگاه را که سازمان محیط زیست نگهبان است و درگذشته توسط مسئولان این سازمان نیز دنبال می شد، قبول نداریم.وی در مراسم تودیع و معارفه مدیرکل محیط زیست استان زنجان، استفاده بی رویه از سموم کشاورزی را از مهمترین عوامل تخریب زیست خاکی عنوان وتصریح کرد: خاکهای کشاورزی تهران و شمال کشور به حد اشباع از نظر نگهداری سموم و آفت کش ها رسیده اند و این مسئله در بلند مدت و طی 10 سال آینده به یک فاجعه زیست محیطی تبدیل می شود.رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور در ادامه به ضرورت ساماندهای واحد های صنعتی اشاره کرد و افزود: در آخرین جلسه هیئت دولت در استان قزوین طرحی مصوب شد که بر اساس  آن تمامی شهرک های صنعتی تا پایان سال85 باید برنامه های خود در زمینه مدیریت پساماندها در شهرکهای صنعتی را عملی کنند و این طرح از ابتدای سال 86 به صورت اجباری اجرا خواهد شد.دکتر جوادی با اشاره به وجود کارخانه های سرب و روی موجود در سطح استان زنجان گفت: معضل مهم استان پساماندهای سرب و روی است و تشکیل کارگروه ساماندهی پسماندها از نیازهای مهم استان است  و در همین زمینه 2کارشناس مربوطه برای بررسی وضعیت پساماندهای شرکت های سرب و روی ایران و کالسمین مستقر شدند.وی عدم تناسب بین رشد جمعیت دام و مراتع در سطح کشور را از دیگر عوامل نابودی خاک عنوان کرد و افزود: اگر مدیریت قوی در این خصوص اعمال نشود، مراتع و خاک کشور به شدت آسیب خواهند دید.

پتاسيم،سوختگي سر شاخه هاي درختان ليمو را كاهش مي دهد

                                                       جهانشاه صالح

عنصر پتاسيم مانند نيتروژن و فسفر از جمله عناصر غذايي پرمصرف ضروري براي گياه به شمار مي رود و ميوه هايي كه با مقادير كافي پتاسيم تغذيه مي شوند، درشت تر شده و بافت خارجي درشت تري پيدا مي كنند. ريزش قبل از بلوغ، ترك خوردن، چين خوردن و قاچ شدن ميوه از علايم مرتبط با كمبود پتاسيم هستند و كمبود شديد اين عنصر منجر به كاهش رشد برگها، خشك شدن سرشاخه ها و كاهش محصول مي شود.اين مقاله مي افزايد: به منظور بررسي تاثير ميزان پتاسيم بر عملكرد و كيفيت ميوه ليمو، در يكي از باغات ميناب با ميزان پتاسيم قابل جذب 45 اصله درخت هم سن با وضعيت ظاهري مشابه انتخاب شد.نتايج آزمايشات نشان داد كه با مصرف 5/0 و 1 كيلوگرم سولفات پتاسيم براي هر درخت، به ترتيب 5/2 و 8/3 تن در هكتار به محصول ليمو اضافه شد و وزن هر عدد ميوه 18 و 21 درصد افزايش و درجه شيريني آنها نيز افزايش يافت.همچنين در درختاني كه كاربرد سولفات پتاسيم انجام گرفته بود، درصد تبديل گل به ميوه افزايش يافت و درصد ريزش گلها نيز با كاهش زيادي روبرو شد

خبرگزاری مهر

عوارض محیط زیستی سموم کشاورزی با نانوتکنولوژی کاهش می یابد

دبیر کمیته نانوتکنولوژی وزارت جهاد کشاورزی از کاهش قابل توجه عوارض محیط زیستی سموم کشاورزی به دنبال دستکاری نانوتکنولوژیک در این سموم خبر داد .

علیمراد سرافرازی در حاشیه همایش یک روزه نانوتکنولوژی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی مهر در کرج ادامه داد : در حال حاضر، میزان عوارض محیط زیستی سموم کشاورزی ، بسیار بیشتر از منافع اقتصادی آن است و این مسئله ، لزوم تحول در ساختار آنها را به کمک نانوتکنولوژی آشکار می کند .

وی تصریح کرد : ذرات سموم کشاورزی به وسیله عواملی از قبیل باد ، وارد هوا شده و با ورود به سیستم تنفسی بدن ، فرد را در معرض انواع بیماری های استنشاقی قرار می دهد .

این مسئول از احتمال آلوده شدن آبهای جاری به عنوان پیامد دیگر سموم کشاورزی نام برد و افزود : با توجه به اهمیت آب در چرخه حیات ، آلوده شدن آن کل محیط زیست را تهدید می کند و به همین دلیل تا حد امکان باید از ورود سموم به آبهای جاری جلوگیری شود .

سرافرازی خاطر نشان کرد : تحولات نانوتکنولوژیک ، با افزایش میزان سوددهی و کاهش عوارض سموم کشاورزی ، معضلات ناشی از این سموم را رفع می کند و آنها را به محصولاتی کاملاً مفید تبدیل می کند .

كنترل بيولوژيكي (PGPR )

                                          رحيمه عامري

رايزوباكتريهاي افزايش دهنده رشد گياهان ( PGRP  ) به عنوان الگوي ارگانيسمي مورد استفاده قرار مي گيرند . اين باكتريها در روي بذر ، قسمت هاي رويشي و ريشه گياهان وجود دارند .اين باكتريها با توليد آنتي بيوتيك ها و آنزيم ها و با افزايش رشد گياهان سبب كنترل قارچهاي خاكزي مي شود . متابوليتها توسط باكتري P.fluorescens  توليد و دفع مي شوند و در كنترل بيولوژيكي بيماريهاي ريشه به عنوان فاكتور زنده مهم مي باشند وبه دوگروه تقسيم بندي مي شوند : سيدروفورها و متابوليتهاي ثانويه .توليدات ثانويه متابوليكي مانند :  

فنازين – كربوكسيليك اسيد – 2 و 4 دي استيل فلوروگلوزينال – پيولوترين –پيرول نيترول و سيانيد هيدروژن هستند كه عوامل بيوكنترلي نيز مي باشند

 و توليدات متابوليكي مانند : آنتي بيوتيكها ، سيدروفورها و هيدروژن سيانيد ، مكانيسم اوليه كنترل زيستي هستند .

رايزوباكتريها و باكتريهاي اندوفيت به عنوان فعال كننده عوامل كنترل بيولوژيك و افزاينده رشد گياهان در حال گسترش هستند . شناسايي اين آنتا گونيست ها و افزايش آنها به خاك منطقه ريشه ، يكي از روشهاي مناسب مي باشد .استراتژي اساسي كه به طور وسيع براي تعيين كردن نقش يك ژن خاص يا يك صفت خاص در يك فرايندبيوكنترلي بوسيله PGPR به كار مي رود شامل :

1-گسترش يك روش سنجي براي شرح دادن فعاليت بيوكنترلي

2-انتخاب نوع وحشي استرين ها از طريق بيوكنترلي

3-موتاژنز استرين ها

4-جدا كردن جهش يافته ها براي كاهش صفات مضر

5- تدارك ديدن يك كتابخانه ژنوميك از انواع وحشي DNA

6- كامل كردن جهش ها به منظور اصلاح كردن صفات مطلوب .

 

فنازين – كربوكسيليك اسيد – 2 ، 4 دي استيل فلوروگلوكينول متابوليتهايي هستند

كه به طور وسيعي مطالعه مي شوند .

PGPR  در آينده اي نزديك جاي خالي آفت كشهاي شيميايي را كه  هر روز بيشتر

 از گذشته در كشاورزي محدود مي شوند را پر خواهد كرد .    

       

قارچ‌كش‌هاي بنزيميدازول

 كاربندازيم (باويستين)

- بنوميل (بنليت)

- تيا بندازول (تكتر)

- تيوفانات متيل (توپسين ام).

 

 

از زمان‌هاي بسيار دور دانشمندان در پي يافتن ترکيباتي بودند که پس از پاشيدن بر روي گياه در بافت گياه حرکت کند و بيماري‌هاي ساير نقاط که در تماس با قارچ‌كش قرار ندارد را کنترل نمايند. در سال 1950 آنتي بيوتيک، سال 1962 قارچ کش سيستميک و سال 1964 دو قارچ کش کاربوکسي و اکسي کاربوکسي کشف شدند.

آنتي بيوتيك‌ها عليه بلاست برنج كاربرد دارند. تركيبات آلي فسفره عليه قارچ‌هاي برنج استفاده مي‌شوند، و قارچ‌كش‌ها عليه زنگ ميخك، گل ميمون و گل سرخ كاربرد دارند. هم‌چنين قارچ‌كش‌هاي بيزيميدازول عليه طيف وسيعي از بيماري‌هاي قارچي گياهان زينتي كاربرد دارند.

دي متيل دي تيوكاربامات‌ها

- تيرام؛

- فربام؛

- زيرام.

 دي تيو كاربامات‌ها حداقل داراي دو اتم گوگرد هستند. به همين دليل بعضي از دانشمندان آن‌ها را قارچ کش‌هاي آلي گوگردي نيز ناميده‌اند. اين قارچ کش‌ها بر اساس ساختمان شيميايي به دو گروه اصلي طبقه بندي مي شوند.

دي ميتل دي تيوکاربامات‌ها که در  ساختمان آن‌ها اتم نيتروژن به اتم هيدروژن متصل نيست. تيرام براي ضد عفوني کردن خاک، بذر و پياز گل‌ها بکار گرفته مي‌شود، فربام بر عليه بيماري‌هاي درختان و صيفي‌جات و غيره استفاده مي‌شود، و محلول فربام محتوي آهن است و روي گياهان زينتي استفاده نمي‌شود زيرا رنگ سياهي روي گياهان باقي مي‌گذارد.

 

خبرگزاري دانشجويان ايران

                                           دكتر سيد علي الهي‌نيا

قارچ زنگ زرد براي گياه گندم بسيار خطرناك است. به طوري كه در شرايط مساعد براي رشد قارچ عامل اين بيماري در ارقام حساس گندم، ميزان خسارت 100 درصد است. گزارش‌ها نشان مي‌دهد اين بيماري به هشت تا 75 درصد در محصول كشاورزان خسارات مي‌زند، همچنين خسارت ناشي از اين بيماري در ايران ساليانه بين 30 تا 40 درصد است كه حدودا معادل 5/1 ميليون تن در سال است. دكتر الهي نيا خاطر نشان كرد: قارچ زنگ بعد از نفوذ به گياه تاول‌هايي در برگ گندم ايجاد مي‌كند كه از اين تاول‌ها در برگ گندم هزاران اسپور عامل انتشار بيماري خارج مي‌شود كه بيماري را در سطح وسيعي منتشر مي‌كنند. به گفته اين پژوهشگر، مبارزه شيميايي عليه بيماري زنگ گندم با استفاده از قارچ كش‌ها در سطح وسيع يا سم پاشي هزاران هكتار گندم كاري نه تنها مقرون به صرفه نيست و موجب آلودگي شديد محيط زيست مي‌شود بلكه ايجاد مقاومت نسبت به قارچ كش‌ها را در قارچ زنگ زرد موجب مي‌شود؛ بنابراين محققان با انتقال ژن عامل مقاومت به ارقام تجاري گندم سعي در توليد ارقام مقاوم گندم كردند كه تحقيقات نشان داد قارچ عامل زنگ بعد از مدت كوتاهي نژادهاي فيزيولوژي خاصي براي شكستن مقاومت گياه توليد مي‌كند. عضو هيات علمي دانشگاه گيلان در ادامه افزود: در نتيجه يك تحقيق ژن Yr-18 به روش دي آلل به منظور ايجاد مقاومت پايدار در گندم به نوعي گندم با بازده بالا اما حساس به اين بيماري انتقال داده شد و گندم ايزوژنتيك لاين به دست آمد كه حتي در شرايط مناسب براي رشد قارچ عامل بيماري، به زنگ مبتلاء نشد. دكتر الهي‌نيا در گفت و گو با خبرنگار ايسنا افزود: تصور مي‌شد عامل مقاومت در برابر بيماري زنگ تركيبات شيميايي فيتوالكسين يا ليگنين شدن باشد. وي با بيان اين كه تحقيقات اين طرح را در دانشگاه آلبرتا در كشور كانادا به انجام رسانده است، خاطرنشان كرد: در اين تحقيق به وسيله ميكروسكوپ‌هاي الكترواسكن و ليزري برگ گندم مورد حمله قارچ زنگ را مطالعه كردم. اين ميكروسكوپ‌ها كه حدود پنج سال است به عرصه تحقيقات وارد شده و در كشور وجود ندارند، در پژوهش‌هاي علم بيولوژي منحصر به فرد بوده و قادرند بدون عمل برش، تصاوير سه بعدي عمودي از سطح فوقاني به تحتاني گياه به فاصله دو ميكرون ارائه كنند. دانشيار دانشگاه گيلان در گفت‌و‌گو با ايسنا افزود: بررسي‌هاي انجام شده نشان مي‌دهد، ژن عامل مقاومت در گندم ايزوژنتيك لاين در زمان حمله عامل بيماري مانند سنسور يا زنگ خطر عمل كرده و با صدور دستور به محل ذخيره كلسيم (در واكوئل سلول‌هاي سالم) موجب حركت كلسيم به سمت نقاط مورد حمله قارچ مي‌شود. كلسيم در محل حمله قارچ جمع شده و به صورت كريستال‌هايي در مي آيد كه با بستن تاول‌ها مانع از انتشار بيماري مي‌شوند. دكتر الهي نيا تصريح كرد: با افزايش غلظت كلسيم در نقطه مورد حمله، واكنش فوق حساسيت ايجاد مي‌كنند و باعث مرگ سلول گندم در محل آسيب ديده مي‌شوند. قارچ عامل بيماري زنگ گندم نيز كه براي ادامه زندگي از سلول زنده تغذيه مي‌كند پس از مرگ سلول گندم نابود مي‌شود. گفتني است، نتايج تحقيق دكتر الهي‌نيا ضمن اين كه در همايش جمعيت بيماري شناسان كانادا، سمپوزيوم مقاومت پايدار آمستردام هلند و كنگره‌هاي گياه پزشكي ايران ارائه شده در قالب هشت مقاله ISI نيز به چاپ رسيده است.

ناقل بیماری جاروک لیموترش شناسایی شد

                                                        خبرگزاری مهر

مدیر تدوین برنامه های تحقیقاتی بیماری جاروک لیموترش در گفتگو با خبرنگار مهر در کرج گفت: لیموترش یکی از مهم ترین و اقتصادی ترین محصولات باغی جنوب ایران است و استان هرمزگان با سطح زیر کشت 19 هزار و 100 هکتار و درآمد ناخالص 411 میلیارد ریال به تنهایی سالانه حدود 50 درصد از تولید کشور را به خود اختصاص داده است.مردی خاطر نشان کرد : در حال حاضر بیماری جاروی جادوگر ( جاروک) جدی ترین و خطرناک ترین تهدید برای محصول لیمو ترش ایران است و هر سال خسارات زیادی به باغداران جنوب کشور وارد می کند.وی اظهار داشت:با توجه به خسارت میلیاردی جاروک به لیموترش و افزایش تعداد درختان آلوده به این بیماری در سالهای اخیر طرح شناسایی ناقل بیماری جاروک در موسسه تحقیقات بیوتکنولوژی کرج آغاز شد و درچند روز اخیر محققان موفق به شناسایی ناقل این بیماری شدند.مردی تصریح کرد: ناقل این بیماری حشره ای به نام " زنجرک" بود که با شناسایی آن امکان مبارزه با این بیماری به وجود آمده است و از این پس خسارت های ناشی از جاروک کاهش خواهد یافت.وی یادآور شد: علاوه بر شناسایی زنجرک ، تولید رقم ویژه " پرشین لاین" برای ایجاد درختان مقاوم در برابر جاروک در حال بررسی است و محققان مشغول تحقیقات اجتماعی ، اقتصادی و به زراعی برای یافتن محیط های مناسب این رقم جدید هستند.مردی ادامه داد : عملکرد عامل بیماری در لیموترش مشابه عملکرد ویروس HIV در انسان است، زیرا عامل بیماری در مراحل اولیه آلودگی دارای یک دوره کمون است و پس از ظهور باعث مرگ سریع گیاه می شود.این مسئول عنوان کرد : تعداد درختان آلوده به بیماری جاروک لیموترش در سال های اخیر به نحو چشمگیری افزایش یافته است به طوری که از تعداد 51 اصله در سال 1377 به 117 هزار و 222 اصله در سال 1384 رسیده است و پیش بینی می شود تعداد درختان آلوده در سال جاری به 160 هزار اصله برسد.وی میزان خسارت وارد شده به کشاورزان و اقتصاد کشور را 277 میلیارد و 338 میلیون و 800 هزار ریال اعلام کرد .مردی تصریح کرد : درصورت عدم توجه جدی و مستمر به این بیماری حداکثر تا یک دهه آینده میزان تولید لیموترش در استان هرمزگان به صفر نزدیک خواهد شد و اقتصاد روستایی در بسیاری از نقاط استان هرمزگان همچنین اشتغال زایی در این مناطق با خطر جدی مواجه می شود.وی گفت: با شناسایی ناقل بیماری جاروک این امید وجود دارد که گیاهان از ابتلا به این بیماری دور شده و تولید لیموترش در ایران به نحو مطلوب ادامه یابد. همچنین تولید ارقام مقاوم در برابر بیماری بارقه هایی از امید در دل محققان و کشاورزان ایجاد کرده است.سهم جهانی ایران از تولید لیموترش حدود 40 درصد است واین محصول در کشور در سطح وسیعی معادل 41 هزار و 800 هکتار کشت می شود.

پا خوره غلات Take _ all

عامل بيماري قارچي است به نامGaeumanomyces  graminis  از رده آسكوميست

علائم بيماري :

بيشتر گياهان به آلودگي هاي خفيف ريشه مقاومت نشان مي دهند و فاقد علامت هستند در گياهان آلوده علائم بيماري عمدتاً در زمان خوشه دهي ظاهر مي شوند بوته ها ارتفاع نا برابر دارند و خوشه هاي آلوده به طور معمول كوچكتر وسفيد هستند مقدار پنجه زني نسبت به بوته هاي سالم كاهش مي يابد. مرگ قبل از بلوغ منجر به توليد خوشه هاي سفيد و بلوغ زودرس منجر به چروكيده شدن بذرهاي داخل خوشه شده و آنها را مستعد پذيرش كپك هاي دوره اي مي كند . ريشه هاي بوته آلوده كم پشت ، تنك ، ترد و شكننده  ميشود و گياهان بيمار به راحتي از خاك خارج مي شوند و يا در نزديكي سطح خاك مي شوند . علائم بيماري در ريشه بارز ترند . در صورت وجود رطوبت كافي در خاك درطول فصل رويشي گياه پوسيدگي ريشه به طوقه و قسمت هاي پايين ساقه توسعه پيدا مي كند با گسترش بيماري ميسليوم تار عنكبوتي و تيره رنگ قارچ در سطح ريشه تا پاي ساقه ظاهر مي شود كه صفت تشخيص اين بيماري است . به تدريج بافت هاي پاي ساقه تغيير رنگ داده و بالاخره به رنگ تيره در مي آيد. سيستم ريشه بوته گياه آلوده محدود و تيره رنگ بوده و به دليل چسبيدن ذرات خاك به آنها ، ريشه ضخيم تر به نظر مي رسد .

خبر گزاری مهر

یکی از بخش هایی که تقریبا به طور کامل به بخش خصوصی واگذار شده است گیاه پزشکی است و سازمان حفظ نباتات بخش قایل توجهی از گیاه پزشکی کشور را به بخش خصوصی واگذار کرده است.گیاه پزشکی به خصوص در عصر حاضر از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است زیرا همه ساله کشاورزان از محل بیماری های گیاهان خسارات جبران ناپذیری می بینند و حضور گیاه پزشکی در کنار کشاورزان بسیار ضروری می نماید.با شتابی که روند خصوصی سازی در کشور دارد فعالیت های گیاه پزشکی کشور متعلق به کلینیک های گیاه پزشکی است و حتی فعالیت های ترویجی در این زمینه می تواند از طریق این کلینک ها صورت گیرد.چندی پیش یکی از مسئولان کشوری در این خصوص اظهار داشته بود:" فروش سم بدون نسخه گیاه پزشکی ممنوع است"، یعنی کسانی که قصد سم پاشی مزارع و باغ های خود را دارند حتما باید از یک گیاه پزشک نسخه دریافت کرده باشند و این نشان از اهمیت این مراکز در حال و آینده نزدیک است.هم اکنون 14 مرکز گیاه پزشکی در استان تهران فعال هستند که توسعه آنها برای پیشگیری از آفات گیاهی و بیماری ها در منطقه بسیار موثر ارزیابی می شود.این مراکز کار مشاوره و هدایت کشاورزان در مراحل مختلف نظارت ، کاشت ، داشت، برداشت ، بسته بندی و مهار عوامل خسارت زا را برعهده دارند اما مشکلات خصوصی سازی دامن این بخش را نیز گرفته است.مسئول یکی از کلینیک های گیاه پزشکی استان تهران در این خصوص گفت: در مراحل اولیه احداث کلینیک حمایت های خوبی از احداث آن صورت گرفت اما پس از آن به حال خود رها شده ایم و هم اکنون حتی به سم فروشی هم روی آورده ایم تا حداقل هزینه های این مرکز به صورت سربه سر تامین شود.این مسئول افزود: مسئولان به جوانان فعال در کلینیک ها اعتماد ندارند و این روند آینده گیاه پزشکی را به خطر می اندازد در حالیکه جوانان در این زمینه تخصص بیشتری دارند و بی اعتمادی به آنها باعث هرز رفتن سرمایه های مملکت می شود.وی تصریح کرد: برخی مواقع نیز حضور دلالان کار ما را کساد می کند و دلالان به جای ما به ایفای نقش می پردازند درحالیکه گیاه پزشکی تخصص ماست و اصولا برای همین موضوع کلینیک احداث کرده ایم.این کارشناس یادآور شد: همین کلینیک ها می تواند با ورود نیروهای متخصص و تحصیل کرده کشاورزی به داد کشاورزی کشور برسند و در سایه تجربه کشاورزان این بخش از کشور را متحول کنند اما کمبودها آنها را ناتوان کرده است.وی تاکید کرد: برای احداث یک کلینیک پزشکی میلیاردها ریال اعتبار نیاز است که به طور طبیعی جوانان فارغ التحصیل از دانشگاه، این مبلغ را ندارند ، اعطای تسهیلات بانکی هم همانطور که همه می دانند ضوابط بسیار پیچیده ای دارد که تامین وثیقه های سنگین یکی از آنهاست.این کارشناس یادآور شد: جوانی که جز تخصص چیز دیگری ندارد چگونه باید بتواند وثیقه میلیاردی برای دریافت وام تهیه کند که اگر چنین وثیقه ای داشت در کاری زودبازده تری سرمایه گذاری می کرد.به گزارش مهر؛ استان تهران به دلیل حضور پرشمار فارغ التحصیلان کشاورزی محل مناسبی برای احداث کلینیک های گیاه پزشکی است و در صورت حمایت مسئولان ظرفیت تبدیل به قطب گیاه پزشکی خاورمیانه را دارد.وجود معتبرترین دانشکده کشاورزی کشور در این استان، موسسات متعدد کشاورزی و علمی نیز این مسیر را هموارتر می کند و تنها کافی است مسئولان با نگاهی ویژه به موقعیت و ضرورت گیاه پزشکی در کشور توجه کنند تا هم اهداف خصوصی سازی محقق شود و هم بخش قابل توجهی از فارغ التحصیلان کشاورزی در رشته مطلوب خود شاغل شوند.رئیس سازمان حفظ نباتات کشور در این خصوص گفت: با واگذاری فعالیت های گیاه پزشکی به بخش خصوصی آینده این بخش در دست کلینیک های گیاه پزشکی کشور خواهد بود.علی علیزاده افزود: فعالیت های سازمان حفظ نباتات در زمینه گیاه پزشکی به بخش خصوصی واگذار شده است اما مشکلات متعددی در این بخش وجود دارد.وی خاطرنشان کرد:عدم ارائه تسهیلات کافی، وثیقه های سنگین برای دریافت تسهیلات ، تامین نشدن بودجه گسترش آزمایشگاه ها ، به روز نبودن تعرفه نسخ پزشکی و ضوابط پیچیده بانکی از جمله معضلات این بخش است.علیزاده تصریح کرد: هم اکنون استان تهران موقعیتی استثنایی برای توسعه گیاه پزشکی دارد زیرا عده زیادی از فارغ التحصیلان متقاضی این امر هستند و تنها کافی است دولت فکری برای حمایت از آنها بکند.وی اظهار امیدواری کرد: با رفع مشکلات گیاه پزشکی کشور در بخش خصوصی خدمات رسانی مطلوب تری به بهره برداران کشاورزی صورت گیرد و گیاه پزشکی کشور به سرعت مسیر رشد و تعالی را بپیماید.معاون حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان تهران نیز گفت: توسعه مراکز گیاه پزشکی به منظورپیشگیری از بیماری های و آفات گیاهی در منطقه امری ضروری است .عباسعلی عامری تصریح کرد: دستگاه های اجرایی باید با بخش خصوصی برای توسعه این مراکز مشارکت کنند تا با توسعه گیاه پزشکی در مسیر ارتقای کیفی تولیدات کشاورزی و باغی گام برداشته شود.وی یادآور شد: توسعه این مراکز در رفع معضل بیکاری فارغ التحصیلان نیز موثر است و از این منظر مسئولان باید در راستای احداث کلینیک های گیاه پزشکی گام بردارند.

Phytophthora spp

پوسيدگي طوقه و ريشة سيب ، گلابي ، انار ،گردو، زردآلو     Phytophthora cactorum

2)   پوسيدگي طوقه و ريشة گلابي   Ph.syringae, Ph.cactorum                                           

3)   پوسيدگي طوقه و ريشة انار   Ph. cactorum, Ph. citrophthora                                    

4)   پوسيدگي طوقه و ريشة انجير                                                    Ph.cryptogea     

5)   پوسيدگي طوقه و ريشة آلو سياه                                                       Ph.iranica   

6)   پوسيدگي طوقة پسته =گموز پسته =شيره سياه پسته                           Ph. megasperma,

گره ریشه انار

                                                sterlitzia.persianblog.

اين بيماري در مناطق انارخيز كشور مخصوصا در اصفهان و يزد شيوع دارد. علائم بيماري روي اندامهاي هوايي درخت هاي انار به صورت توقف رشد ، ضعف عمومي ، زردي برگها ، ريزش برگهاي انتهايي شاخه ها و خشكيدگي تدريجي سرشاخه تظاهر مي كند. روي ريشه هاي نازك و موي ريشه ها غده هاي كوچك به اندازه ته سنجاق و گاهي بزرگتر ايجاد مي شود كه علامت اختصاصي بيماري بوده ودر مواردي كه شدت داشته باشد ممكن است موجب زوال تدريجي درخت شود. مطالعات انجام شده نشان مي دهد كه در باغهاي انار استان يزد (شهرستان يزد ، اردكان ، ميبد ، مهريز) دو گونه نماتد از جنس Meloidogyne به نامهاي M. javanica و M. incognita و در استان اصفهان M. incognita  و M. hapla و روي ريشه درخت هاي انار در استان گيلان M. arenaria وجود دارند و جزء عوامل مولد بيماري ريشه گوهي انار محسوب مي شوند

پژمردگي آوندي ناشي از ورتيسيليوم

                                                    plantpathology.net   

از لحاظ نوع علائم و نحوه ايجاد بيماري مثل بيماري ناشي از فوزاريوم است اما تفاوتهائي نيز با آن دارد .

علائم : ‌زردي برگها بويژه در يك سوم پائيني گياه كه اين زردي معمولاً كمتر از زردي ناشي از فوزاريوم است . زردي معمولاً  يك طرفه است . اپي ناستي در برگها مشاهده مي شود كه در اثر رشد غير متعادل قسمتهاي مختلف برگ ايجاد مي‌شود . پژمردگي بوته و قهوه‌اي شدن اوند هم از ديگر علائم بيماري است . علاوه بر اين ، بيماري ناشي از ورتيسيليوم در هواي خنكتر ظاهر مي‌شود ( نسبت به فوزاريوم ) براي تشخيص قطعي ورتيسيليوم و فوزاريوم از يكديگر بايستي حتماً اقدام به كشت آنها نمود . لازم به ذكر است تشخيص قطعي اين دو پاتوژن از يكديگر در مزرعه ممكن نيست . عامل بيماري دو گونه V.dahlia  و  V.albo – atrum  مي‌باشد . قارچ ورتيسيليوم جزء قارچهاي ناقص است و داراي كنيديوم كنيديوفر و سلول اسپوزا (Phialide ) مي‌باشد . در    V.albo – atrum ريسه سياه (Drak mycelium) و در    V. dahlia ميكرواسكلرت بعنوان اندام مقاوم قارچ است .عوامل مختلفي در رشد يا ضعف بيماري ناشي از قارچ فوق مؤثرند كه مي‌توان به موارد ذيل اشاره نمود :

1-    ميزان تحمل يا مقاومت واريته هاي گياه ميزبان

2-    نژاد قارچ

3-    مقدار اوليه مايه بيماري (اينوكولوم اوليه )

4-    دما

استفاده از ارقام مقاوم ، تناوب با گياهان غير ميزبان مانند غلات ، ضد عفوني خاك خزانه ، آفتابدهي (Solarization) ، استفاده از غده سالم .

Tylenchulus semipenetrans

                                                         plantpathology.net

نماتد مركبات Tylenchulus semipenetrans اولين بار در سال1912 توسط يك بازرس اداره باغباني كاليفرنيا به نامR.Hdges  در يكي از باغات لس‌آنجلس مشاهده شد. اولين نمونه‌برداري در ايران درشيراز انجام شد. نماتد درفسا، جهرم، كازرون، برازجان، انديمشك، اهواز، آبادان  نيزنمونه‌برداري شده است.

علائم و نشانه‌هاي خسارت :

براثر حمله نماتد به ريشه مركبات،درختان به تدريج روبه زوال مي‌روند. برگها كم پشت وسبز مايل به خاكستري وكدر مي‌شوند. سرشاخه‌ها خشك شده ميوه‌ها كوچك و كم بوده و اغلب مي‌ريزند.ريشه‌هارشد طبيعي نداشته، ضخيم به نظر مي‌رسند. و يك لايه خاك روي آنها فرا گرفته است كه به آساني شسته نمي شود. اين علائم مويد آن است كه نماتد ريشه مركبات را آلوده كرده است. هيچگونه تورم يا گال روي ريشه‌ها ديده نمي‌شود. ولي ريشه‌هاي آلوده كلفتر هستند. نرهاي بالغ نماتد مركبات انگل نبوده وتغذيه و خسارت به ماده‌ها ولاروهاي نر وماده محدود مي‌شود.تغذيه لاروها بطور پارازيت خارجي روي بافتهاي پوست است. ماده‌هاي جوان از ناحيه سر تا گردن در پوست فرورفته است. سرآنها داخل حفره‌اي كه دريك ناحيه گياهي ساخته شده به اطراف حركت مي‌كند. تغذيه از6-10 سلول مجاور اين حفره كه بنام ياخته‌هاي پرستار معروفند صورت مي‌گيرد. درگياهان مقاوم پس ازنفوذ لاروها به ياخته‌هاي پوستي اين سلولها نكروز شده و درنتيجه تغذيه صورت نگرفته و نماتد از بين مي‌رود. درشيره گياهان مقاوم و غير ميزبان مواد مسموم كننده نماتد نيزديده شده است. معمولا تاوقتي كه جمعيت نماتد روي ريشه درخت به حد نصاب (40000 لارو ) نرسد درخت كاملاً از بين نمي‌رود. ازطرفي نشانه‌هاي بيماري روي اندامهاي فوقاني 3-5 سال بعد از آلودگي ريشه ظاهر نخواهد شد. وسرانجام براثر فساد ريشه و عدم جريان شيره گياهي به بالاي درخت از بين خواهد رفت.

Xanthomonas axonopodis pv. citri

                                   ترجمه :بهنوش قدس علوي                                                                                                         دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان 

                                   فاكتورهاي موثر در ريشه كن كردن شانكر مركبات

خلاصه

موقعيت تاكسونومي : باكتري ، پروتوباكتر ، زير قسمت گاما ،Xnthomonadales  ، گروه زانتوموناسها ،

axonopodis DNA ،گروه همولوژي (همانندسازي اعضاي مختلف)X. axonopodis pv. citri  

خواص ميكروبيولوژي : گرم مثبت ، باريك و ميله اي ، هوازي ، حركت بوسيله يك تاژك قطبي ،

رشد آهسته ، كلني هاي غير مخاطي در محيط كشت ، از نظر اكولوژيكي پارازيت اجباري گياهان .

محدوده ميزباني : عامل ايجاد شانكر مركبات آسيايي اكثر گونه هاي مركبات Citrus spp.

و خويشاوندان نزديك مركبات در خانواده Rutaceae   .

علائم بيماري : برآمدگيهاي مشخص و زخمهاي نكروزه روي ميوه ها ،ساقه ها و برگها .

اپيدميولوژي (همه گيرشناسي): باكتري ، در طي هواي مرطوب‌ از زخمها تراوش كرده و بوسيله پراكنده شدن ترشحات در مدت كوتاهي منتشر مي شود و باد و باران در مسافتهاي طولاني و انسان در هر مسافتي ، آنرا جابجا مي كند .

خسارت محصول: آلودگي شديد موجب ريزش برگها ، لكه دار شدن ميوه ها ، پيش رسي ميوه ها ، مرگ سرشاخه ها و تضعيف شاخه هاي اصلي درخت مي شود . 

گسترش : شانكر مركبات در همه نواحي زير استوايي محل پرورش مركبات جهان وجود ندارد بنابراين تلاشهاي منظم ومهمي صرف جلوگيري از ايجاد و گسترش Xanthomonas axonopodis pv. Citri   در نواحي امريكا ، استراليا و نقاط ديگركه اقليمهاي مساعد بيماري را دارند انجام شده است .

اهميت: محدوده ي استراتژيك براي جلوگيري از شانكر مركبات بعلت  زيادي كولتيوارهاي (ارقام) حساس مي باشد .   ميوه هاي لكه دار شده ، غير قابل فروش بوده و نمي توانند براي استعمال در دسترس بازار قرار گيرند . ضربه اقتصادي به بازار فروش بزرگتر از كاهش بازده و كيفيت محصول است .

 Graham,J . H. 2004. Blackwell publication LTD   molecular plant pathology .   1-15

 

بیماری های ایجاد شده توسط بوتریتیس

Leaf Spots or Blights		Cankers or Shoot Blights	Bud Blast or Flower Blights	Fruits or Bulb Rot
Beet	Pansy	Anemone	Chrysanthemum	Bean
Begonia	Peony	Asparagus	Dahlia	Cucurbits
Chicory	Pepper	Calendula	Dogwood	Eggplant
Crucifers	Periwinkle	Chrysanthemum	Geranium	Grape
Cucurbits	Potato	Fuchsia	Hydrangea	Onion
Dogwood	Rhubarb	Geranium	Marigold	Pepper
Eggplant	Rutabaga	Heather	Peony	Raspberry
Endive	Shallot	Hydrangea	Petunia	Strawberry
Geranium	Tomato	Peony	Rose	Tomato
Hawthorn	Tulip	Periwinkle	Sunflower	Tulip
Hydrangea	Turnip	Rose	Sweet Pea
Lettuce	Violet	Snapdragon	Tulip
Onion		Tulip	Zinnia

اطلاعات سموم

نام عمومی قارچ کش	نام تجاری قارچ کش	فرمولاسیون	مقدار مصرف	موارد توصیه
ادیفنفوس	هینوزان	EC 50%	1لیتر	بلاست برنج
اکسی کلرورمس	کوپراویت	WP 35%	5-2درهزار                 1-2 Kg درهکتار	ü            آتشک سیب و گلابی ü            لب شتری هلو ü            بلایت گردو ü            بیماری دارخور ü            غربالی هسته دارها ü            شانکر باکتریایی هسته دارها ü            لکه آجری بادام ü            آنتراکنوز گردو ü            سفیدک دروغی سیب زمینی و گوجه فرنگی ü            سفیدک پودری گوجه فرنگی ü            ناتراسیا مرکبات(سرخشکیدگی) ü            گموز پسته ü            پوسیدگی گل آذین خرما ü            سفیدک داخلی جالیز وسبزی

plantpathology.net

بيماري باکتریایی مهم دشت گرگان

بهنوش قدس علوي         دانشجوي كارشناسي گياهپزشكي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان         

بيماري باكتريايي : لكه زاويه اي پنبه »

 عامل بيماري : Xanthomonas axonopodis pv .  malvacearum

ميزبان : پنبه

 نام شهر : گرگان

علائم مهم بيماري : بلافاصله بعد از سبز شدن گياه در زير لپه ها و برگهاي جوان و ساقه ها ، لكه هاي كوچك مدور آب خيس شده اي ظاهر مي شود كه بيشتر اين برگها و گياهان ، كشته مي شوند . در مراحل بعدي ، لكه هاي روي برگ ، زاويه دار و قهوه اي (يا سياهرنگ) مي شوند كه اين لكه ها ، اندازه هاي متفاوتي دارند . برگهاي آلوده ي برخي از ارقام ، زرد رنگ شده ، بهم پيچيده و مي افتند . روي ساقه هاي جوان ، لكه ها طويل و سياهرنگ شده و بر اين اساس ، بيماري ساق سياه (black arm)‌ خوانده شده است ؛ گاهي لكه هاي ساقه ، دورآنرا فراگرفته و ساقه كشته مي شود ؛ لكه هاي سياه زاويه دار تا نامنظمي روي غوزه ها نيز بوجود مي آيد ؛ لكه هاي روي غوزه ، فرورفته شده و باكتري در هواي گرم و مرطوب ، به داخل غوزه حمله كرده و باعث پوسيدگي و افتادن يا ناجور شدن آن مي شوند . باكتريها در داخل يا روي بذر ، روي پرزها و روي بقاياي غير پوسيده ي گياه ، زمستانگذراني مي كند ؛ مبارزه از طريق استفاده از بذر عاري از بيماري ، ضدعفوني بذر و كاشت ارقام مقاوم ، حاصل مي شود .

 

 

منبع : مهر آوران ،ح.1376 .  بيماريهاي مسري و غير قارچي و كاربرد بيوتكنولوژي . انتشارات دانشگاه اروميه .  401 صفحه .

 

 

نماتد طلايي ، نماتد سيست سيب زميني

                                                       عبداله کرمی

به طور كلي آن محيطهاي كه براي سيب زميني و گوجه فرنگي مطلوب هستند براي نماتدهاي كيسه اي نيز مطلوب هستند روشهاي بسياري وجود دارد كه از طريق آنها نماتدهاي كيسه اي سيب زميني مي تواند درون نواحي توليد سيب زميني و گوجه فرنگي در كاليفرنيا پخش  شوند.

از موارد مهم در ميان آنها پخش دانه سيب زميني، موارد ريشه گياهان و خاك است كه هم از لحاظ تجاري و هم بصورت خصوصي صورت مي گيرد وسايل ، ابزار ، اتومبيلها و دیگر تجهيزات ديگري كه از آن سوي درياها يا ازمناطق آلوده در امريكاي شمالي وارد شده اند همگي منابع بالقوه هجوم آفت هستند يك دقيقه پيوستن كيسه به بخشهاي زيرين يك وسيله نقليه در گل ولاي مي تواند بسيار سخت كشف شود گرچه محدود كردن مشكل است احتمال تكثير نماتد هاي كيسه اي سيب زميني بدرون كاليفرنيا مهم و اساسي است . احتمال جايگزين شده آنها و سپس تكثير ممكن است بطور قابل ملاحظه اي كمتر باشد اما با اين وجود جدي است

ميزبانها

سيب زميني ، گوجه فرنگي و برخي علفهاي هرز .

تقريباً 90 گونه از جنس Solanum به عنوان ميزبان شناخته شده اند .

سه محصول تجاري ميزبانهاي نماتدهاي كيسه اي سيب زميني هستند : سيب زميني ، گوجه فرنگي و بادمجان(Mai وLear  1953)

علاوه بر اين علفهاي هرز بسياري به عنوان ميزبان اين نماتدها شناخته شده اند ( Goodey وFranklin 1958 و1959) به عنوان مثال ، تاج ریزی تلخ (S.dulcamara) تاج ریزی برگ نقره اي (S.elaeagnifollum) تا ج ریزی كركي(S.sarracholdes) تاج ریزی سياه (S.nigrum) و تاتوره(Datura.starmonium) كه همگي دركاليفرنیا موجود مي باشند ميزبانهاي نماتدهاي كيسه اي سيب زميني هستند .

چندين گونه فرعي از G.rostachiensis وجود دارد : بريتانيايي A  ، هلندي A, B, C  طبقه بندي گونه فرعي بر اساس توانايي نماتد در تكثير در موجودات ذره بيني زراعتي مقاوم است .

در ميان گونه هاي ميزان ، موجودات ذره بيني مجزايي هستند كه در قابليت خود براي نژادهاي مختلف نماتد ها متفاوت هستند (Kort و همكاران 1977) اين قابليت تمايزي كشت تنوع ها اساس يكي از وسايل اوليه كنترل نماتد هاي كيسه اي سيب زميني  است كه مقاومت گياه ميزبان است

خسارات

ريشه گياهان مبتلا بصورت لحظه اي بدنهاي  سفيد را نمايش مي دهند كه ماده هاي نابالغي هستند كه بشره هاي ریشه به بيرون آمده اند . در تراكم هاي بسيار بالا نماتد ها ، برجستگي ها نيز ممكن است مبتلا شوند كه در حضور كيست ها در سطح آنها ناشي مي شود در اسكاتلند ، يك تن به ميزان هر گرم تخم 20 خاك كم مي شود ذخيره آب و مواد مغذي به گياه بالايي دچار نقص مي شود .

نماتدهاي كيسه اي سيب زميني تغذيه نيمه انگل داخلي از ريشه گياه دارند . هيچ علائم مجزاي ميزباني در كاهش جمعيت همراه نيست اما همانطور كه جمعيت زياد مي شود علائم نيز ظاهر مي شوند . گياه رشد كمي در بخشهاي كوچك كه با رشد مداوم سيب زميني ها همراه است ، نشان مي دهد گياهان در اين مناطق علائمي از فشار نقص آب و يا مواد معدني همراه با برگهاي زرد و پژمرده نشان مي دهند .

 

 

قارچهای سیاهک

                                                    plantpathology.net/

راسته Ustilaginales شامل قارچهای بیمارگر گیاهی بوده و عموما بعنوان قارچهای سیاهک شناخته می شوند. این نام به گرد سیاه توده تلیوسپور برمی گردد که به صورت دوده روی گیاهان بیمار مشاهده می گردند.همه این قارچها به عنوان مولد بیماری، روی اندام زنده فعالیت دارند و مراحل ورت غیربیمارگر می باشند. حدود 1200 گونه از قارچهای سیاهک وجود دارد که در 50 جنس جای می گیرند. این قارچها به حدود 4000 گونه گیاه نهان دانه در بیشتر از 75 خانواده حمله می نمایند و علامت بیماری ایجاد می کنند. با اینکه بعضی قارچهای سیاهک از نظر جغرافیایی به مناطق کوچکی محدود می شوند ولی بقیه در هر جا که میزبان رشد نماید پیدا می شوند. گونه ای که غالبا در همه جا پیدا می شود Ustilago maydis می باشد که سیاهک معمولی ذرت را به وجود می آورد. گونه U. avenae سیاهک آشکار یولاف و گونه Urocystis magica  که سیاهک پیاز و گونه های Tilletia بیماریهای سیاهک پنهان را در انواع غلات ایجاد می کنند.

بیماری سیاهک از نظر اقتصادی با اهمیت است، میلیونها دلار خسارت و ضرر روی گیاهان غذایی و زینتی به وجود می آورد. بسیاری از بیماریهای سیاهک که عموما پراکنش زیادی دارند مشکلات جدی روی گیاهان زراعی که مورد تغذیه بسیاری از جمعیتهای دنیا می باشند، ایجاد می کنند. برای مثال بیماریهای سیاهک پنهان اخیرا مشکل عمده در جهان تولید کننده گندم است. مثال دیگر همان سیاهک هندی است (karnal bunt) که بوسیله Tilletia indica ایجاد می شود. ابتدا در منطقه بومی، بیماری ناچیزی بود و گسترش یافته و مشکل عمده ای در بسیاری از مناطق گندم کاری دردنیا شده است. قارچ عامل این بیماری (T.indica) روی پوشش یا قسمت بیرونی جنین میزبان زندگی می کند و چون مواد غذایی گندم از طریق آوندها تامین می شود موجب گرسنگی آندوسپرم جنین می گردد. با اینکه بیماری قسمتی از میزبان را مورد حمله قرار می دهد نام سیاهک محدود یا نیمه به این بیماری اطلاق می گردد. سیاهک پنهان دیگری که به صورت جدی روی گندم فعالیت دارد، سیاهک پنهان معمولی و پاکوتاه نام گرفته است و دو گونه به نام T.tritici و T. laevis و گونه T. controversa عامل این بیماریند. این عوامل بیمارگر مثل سیاهک هندی عمل می کنند گندمها خسارت می بینند و تلیوسپورهای سیاه را به وجود می آورند و بوی اطراف مزرعه به علت تری متیل آمین (حالت بوی ماهی پوسیده) می باشد و سیاهک بدبو نام گرفته اند. بیماری سیاهک موجب آلودگی گندم  پایین آمدن ارزش آن برای تغذیه انسان می شود. تعداد زیادی از تلیوسپورها به وسیله هوا در موقع برداشت توزیع می شوند و بیماری را در منطقه توسعه می دهند و حتی در افرادیکه روی گندم کار می کنند حساسیت ایجاد می نمایند.

برای کنترل سیاهک پنهان می توان از قارچ کشها قبل از کشت گندم استفاده نمود. گرچه مواد شیمیایی خوبی برای کنترل سیاهک پاکوتاه نیست ولی ارقام میزبان مقاوم برای کنترل سیاهکها موفق بوده است. در امریکا سیاهک پاکوتاه در مناطق خاصی که با برف مدتی پوشیده می شوند مشکل ایجاد می کند، ولی به هر حال گندمهای صادر شده چین این بیماری را دارند. البته ممکن است گندمها در ابتدا آلوده به قارچ عامل بیماری نباشند ولی داخل انبار و یا وسایل حمل و نقل و سایر موارد ممکن است قارچ بیماری یعنی T. controversa را منتقل نمایند.

با توجه به اهمیت اقتصادی بیماریهای سیاهک بهتر است یکی از آنها مثل سیاهک ذرت با گونه Ustilago maydis مورد بحث قرار گیرد. این بیماری عموما در هر جا که ذرت کشت می شود یافت می گردد، البته ممکن است روی ذرت شیرین نیز خسارت عمده داشته باشد. به هر حال این عامل بیمارگر روی دانه ذرت غده ایجاد می کند و این ذرتها ممکن است به صورت غذا در قسمتهایی از دنیا مورد استفاده باشد و با این حالت آلودگی دانه های ذرت تولید گالهای زیاد را شامل شده است.

خانواده دیگر از قارچها که باعث سیاهک علفهای هرز می شوند متعلق به Caryophyllaceae بوده که آلودگی سیستمیک در میزبان خود ایجاد می کند. تلیوسپورها در پرچمهای گلهای گیاهان آلوده تولید می شوند و با حشرات هاگدانها و شیرابه گلها به سایر گیاهان پخش می گردند، گرچه حضور عامل بیماری به عادت حشره مربوط نمی شود. علفهای هرز معمولی مثل Silene alba و M. ciolacceum گلهای ماده را به گلهای نر منتقل می کنند و هاگ نیز جابه جا می شود.

گونه های زیادی از سیاهک روی گیاهانی که از نظر اقتصادی مهم نیستند واقع می شوند و لذا به صورت ضعیف شناخته شده اند. البته جنس Doassansia گونه های زیادی دارد و در گیاهان آبی فعالیت می کنند، در مناطق پرآب ممکن است گونه های زیادی باشند و یا سیاهکها در سیستم غیرکشاورزی در گیاهان بومی یافت می گردند.

بیماری باکتریایی برنج

                                                                فاطمه قدیرپور

استان : مازندران
شهرستان : آمل
مهمترین بیماری باکتریایی :
بیماری باکتریایی برگ برنج ( گیاهچه برنج ) در استان‌های شمالی ایران
میزبان یا میزبان‌ها:
برنج
نام عامل بیماری :
Xanthomonas oryzae Pv Oryzae
علائم :
پوکی و سفیدی دانه و گاهی قهوه‌ای شدن لگومها در مزارع، همچنین به صورت موج‌دار شدن حاشیه برگ، سفیدی و سوختگی در نوک و حاشیه آن بروز می‌کند.
(3) تیپ علائم kresek یا leaf blight در مرحله نهایی رشد و در زمان گلدهی بروز می‌کند که در ایران بیشتر، علائم; leaf blight مشاهده شده است.
اولین بار در سال 1361 در بعضی از مزارع برنج کاری شهرستان آمل مشاهده گردید. بیماری در آمل رقم 3 جدا گردید. باکتری مذبور به روش‌های آزمایشگاهی از رقم آمل 1 و 3 جدا گردید.
ایزوله جدا شده از برگ و بذر یکسان بودند که پس از تعیین خصوصیات مرفولوژی و بیو شیمیایی Xanthomonas Campesteris Pv Oryzae تشخیص داده شد.
منبع :
ذاکری ، ز . اسکندری . جواد زاد . (1365) . بررسی بیماری باکتریایی برگ برنج در استان‌های شمالی کشور . خلاصه مقالات هشتمین کنگرة گیاهپزشکی ایران.ص : 106