ویژگی های باکتری های خاک:

                                                        مهران عزیز زاده‏ :خاکشناسی ۸۶

باکتری ها میکروب های بسیار کوچکی هستند که در خاک بسیار فراوان اند تنها در یک گرم از خاک بیلیون ها باکتری می تواند وجود داشته باشد .می توان تخمین زد که 60000 هزار نوع باکتری وجود دارد که بیش تر آنها نام گذاری شده اند و هر کدام نیز نقش های مربوط به خود را دارند بیشترشان در 10 سانتی متری از خاک یافت می شوند به دلیل اینکه در این ارتفاع خاک دارای مواد آلی است .
مشخصات باکتری ها
بعضی از باکتری ها خیلی ضعیف اند و با تغییر کم مقدرار خاک محیط اطرافشان می توانند کشته شوند بعضی دیگر از آنان بسیار قوی هستند یعنی می توانند دماهای خیلی بالا و خیلی پایین را تحمل کنند و از نوع دیگر این باکتریها می توانند تا آماده شدن محیط مناسب تا چندین دهه زنده بمانند و بعضی دیگر هم می توانند نیتروژن هوا را مستقیماً دریافت و آن را مورد استفاده گیاه قرار دهند و یا مواد را فاسد و خراب کنند جمعیت این میکروب ها در هوا و خاک مرطوب به شدت رشد می کند دما و خاک مناسب و  وجود کربن باعث تسریع این فرایند می شود بسیاری از میکروب ها با آزاد کردن
آنتی بیوتیک مانع رقیب مخصوص خود می شوند بنابراین بعضی باکتری ها می توانند مانع بعضی از بیماری ها شوند
که عاملشان میکروارگانیسم ها هستند .
انواع باکتری ها
دیکومپو سر :باکتری نقش بسیار مهمی در تجزیه مواد دارند به خصوص در ابتدای مراحل تجزیه و قتی که مقدار رطوبت زیاد است در مرحله بعدی از تجزیه میل به تسلط داشتن دارد . باسیل و پیسیدومونافلورسنس مثال هایی از باکتری های تجزیه کننده هستند بعلاوه این باکتری ها کود آلی یا گیاه خاک موجود در خاک را از بین نمی برند .
سازنده نیتروژن یا ایجاد کننده نیتروژن
باکتری رپزبیوم می تواند به دانه های سبزی آغشته شود و نیتروژن را در خاک ایجاد کند این باکتری سازنده ی نیتروژن در ریشه های سبزیجات مانند : شبدر، لوبیا و گیاهان دارویی و چیر و غیره زند گی می کنند این باکتری می تواند گاز نیتروژن موجود در هوا را دریافت کند وآنرا قابل استفاده برای گیاهان کند این فرم از دریافت نیتروژن می تواند هم ارز بابیش از صد کیلو گرم از نیتروژن در هر هکتار در طول یک سال باشد .
ازوتو باکتر ،ازوسپر یلیوم ، اگروباکتریوم ، گلولونوباکتر ، فلوافوباکتریوم و هیر باسپرلیوم از باکتری های تولید کننده ی نیتروژن هستند اغلب باکتری ها وابستگی گیاهی ندارند امروزه مخلوط کردن خاک با چنین ارگانیسمی یعنی افزایش بی قید و آزاد از نیتروژن به واسطه ی باکتری های مؤثری برای گیاه ندارد .
تعیین بیماری ها
باسیل میگاتریوم از باکتری هایی است که برای بیماری قارچی بنام ریزوهکتونیاسولینی مورد استفاده قرار می گیرد پسید و مونالی فلورسین برای نابودی این بیماری مؤثر است . باسیل سابتلیس برای از بین بردن بیماری پژمردگی جوانه ی کوچک گل آفتاب گردان که توسط باکتری هیلیانس به وجود آمده مؤثر می باشد تعدادی از باکتری ها برای جلوگیری از بیماری در جهان خرید و فروش می شود با این حال جلوگیری از اغلب بیماری های مخصوص خاص ، انواع خاصی از گیاهان است و شاید فقط شرایط محیط مؤثر باشد .
هوازی و غیر هوازی
باکتری های هوازی باکتری هایی هستند که به اکسیژن نیاز دارند بنابراین هر کجا که خاک مرطوب موجود باشد آنان میل به تکثیر دارند باکتری غیر هوازی که آنها نیاز به اکسیژن ندارند و اغلب آنان قدیمی ترین نوع باکتری ها را تشکیل می دهند که در خاک متراکم اند این نوع از باکتری ها علاقه به محیط های خیس خاک های خشک دارند و می توانند سم خود را تولید کنند که این سم رشد گیاه را محدود می کند و زمینه را برای بیماری ریشه مهیا می کند .
 
باکتری های پرتوی
این باکتری خاک ، کمک به پایین آوردن و تجزیه ی نمک آلی و اسید نمکی در خاک می کند باکتری های پرتوی pH بالاتر از 5 را ترجیح می دهند .
اکسید کننده ی سولفور
بسیاری از خاک شامل مواد معدنی سولفور است اما این فرم از سولفور در دسترس گیاهان نیست باکتری تیوباسل سولفور موجود در خاک را تبدیل به سولفات می کند تا در اختیار گیاه قرار گیرد .
مدیریت باکتری ها
اگرچه بیش تر پرورش ها آسان است ولی جمعیت باکتری ها نمی توانند در محیط خشک ، اسیدی ، شوری  و حجم فشرده (متراکم) بودن خاک زندگی و رشد کنند .
در این مورد تلقیح و کاشتن و ساختن محیط مناسب برای افزایش جممعیت باکتری ها فقط برای اضافه کردن آنها به خاک و کار بسیار مشکل و طاقت فرسایی است اگرچه جمعیت باکتری ها در خاک کم است شاید دلیل آن این است که محیط مناسب برای تکثیر و زندگی شان وجود ندارد .
 راهکار مؤثر در مدیریت باکتری ها (افزایش جمعیت آنان)
1.تصحیح کردن سلامت خاک از جمله اسیدی و فشرده بودن
1-تأمین زمین مناسب پوشیده شدن از علف یا ماده شیمیایی
هر کدام از این راهکارها فواید گوناگونی دارد و از افزایش جمعیت باکتری ها حمایت می کند .
 نکات کلیدیØ
1. تغییر جمعیت باکتری های خاک بستگی دارد به نم، رطوبت ، زمان در یک سال ، نوع پوشش گیاهی و ..
2. سلامت باکتری های خاک بستگی دارد به پوشش زمین که آنان را تشویق می کند .

زیست شناسی خاک مبانی اولیه خاک

                                                            حامد حسين پور

قارچ های خاک  برگرفته از النا انگام
زندگی قارچ های خاکی : قارچ ها سلول هایی هستند که معمولا به صورت رشته رشته های دراز در امتداد رودخانه یا کنار دریا رشد می کنند که به آنان هیفا می گویند و همچنین آنان بین خاکهای ریز ریشه ها و بین صحره ها زندگی می کند تنها درقطر یک دایره «اینچ» معمولاچندین هزار هیفا وجود دارد یک هیفا تنها می تواند پس از مدتی تکثیر شود که حتی طول آنها یک یا رد نیز برسد .
باکتری ترش کننده خمیر مثالی از یک باکتری تنها ست .
هیفا ها گاهی اوقات به صورت گروهی اند و به آنان مولد قارچ یا باکتری می گویند که ضخیم شبیه به ریسمان اند که به این نوع از باکتری یا قارچ ریز و مورف می گویند ریز و مورف ها غالبا شبیه به ریشه اند. ثمره قارچ ها «قارچ خوراکی» از هیفا کنار رودخانه وهاگ و موادی همانند آبجو که توسط هاگ پخش می شوند تشکیل شده است . شکل آنرا ببینید یک قارچ تنها می تواند بدنه سرتاسر میوه ها را که به بزرگی یک زمین بیسبال را فاسد کند.
قارچ ها نقش مهمی در حرکت آب – دوره گردش طبیعت و توقف بیماری دارند باکتری ها نقش بسزایی در تجزیه خاک و شبکه غذایی دارند آنان مواد غیر قابل تجزیه خاک را به مواد قابل استفاده تبدیل می کنند باکتری هیفا به تصفیه آب و نگهداری رطوبت خاک کمک می کند .
باکتری های خاک را می توان به 3 گروه تقسیم کرد . که چطور می توانند انرژی بگیرند.
1-قارچ ها تجزیه کننده : ساپروفیتک مواد اعضای مرده با کتری بیوماس را تبدیل به کربن دی اکسید و مولکول های کوچک مثل اسید ارگانیک تبدیل می کند این قارچ ها معمولا لایه پیچیده را مورد استفاده قرار می دهند . مانند سلولز و لیگنین در چوب در بعضی از آلودگی ها در تجزیه ساختار زنجیره ای کربن ضروریست .
نوع دیگر از قارچ ها بنام قارچ شکری وجود دارند که تعداد آنان اندک است . چون آنها لایه ها ساده را مانند باکتری های دیگر مورد استفاده قرار می دهند.
قارچ ها همانند باکتر یها نقش مهمی را در ثابت نگه داشتن مواد مغذی در خاک دارند.
بعلاوه بسیاری ازتحولات متابولیستی قارچ ها تولید اسید ارگانیک می کند بنابراین آنان به افزایش انباشتگی اسید نمکی غنی از ارگانیک کمک می کنند که در مدت هزاران سال پایداری خود را حفظ می کند.
قارچ های کورهیزال در ریشه گیاهان ساکن  می شوند. کربن را با گیاه معاوضه می کنند آنان کمک به تولید فسفر می کنند و مواد مغذی از جمله فسفر و نیتروژن و مقداری آب را درخاک بوجود می آورند دومین گروه از قارچ های کورهیزال، اندومای هیزال که در سلول ریشه رشد می کنند معمولا به گیاه وابسته اند یعنی به محصولات شاخه ای و سبزی ها و ثمره آن وابسته اند.
به طور مثال : ارباسکالر مای کور هیزال (AM) «بخش 4»
نوعی از قارچ بنام اندومایکورهیزال است .
سومین گروه باکتری ها انگل هستند که باعث کاهش تولیدات یا مرگ می شوند آنها در ریشه ها و دیگر اعضای گیاه نفوذ می کنند با کتری ها انگل ریشه عبارتند از ورتیکالیوم- پیتیوم و ریزوکتونیا که باعث کاهش تولیدات زراعی در هر سال می شوند بسیاری از قارچ ها کمک به بیماری  می کنند برای مثال باکتری کرم نیمودی که یک بیماری انگلی است باعث تولید کرم نیمادودی می شود.
شکل 1: بیشتر گیاهان به باکتری  جهت کشیدن مواد مغذی از خاک نیازمنداند ریشه درختان (قهوه ای) که به قارچ های «سفید روشن» وصل می شوند بیرون قارچ هیفا (سفید براق) نور به خاک منعکس می کنند.
برگرفته از رندنی مولینا
شکل 2قارچ ها شروع به تجزیه کردن برگ ورگه های علف می کنند برگرفته میکروبیولوژی خاک
شکل 3 باکتری اکتومای کورهیزال یکی از مهمترین باکتری هاست که در جذب مواد غذایی توسط ریشه ها موثر است .
قارچ در حقیقت تنها ریشه سلولی نیستند اما رخنه کردن به درون سلول گیاه و پوشاندن را به تنهایی انجام می دهند.
پوشش (روکش) در این عکس سفید است اما آنها شاید به رنگهای سیاه، نارنجی، صورتی و حتی زرد نیز باشند.
برگرفته از PNW
شکل 4 حجم  خطی تاریک در سلول های که روی ریشه پوشیده شده کیسه ای برای قارچ، اربالس کیولر است .
برگرفته از ان انگام
باکتر یها کجا هستند: باکتریهایی که دوستدار مواد گنیده اند معمولا در کنار گیاهان چوبی زندگی می کنند قارچ هیفا فواید بیشتری نسبت به باکرتیها در خاک دارد در وضعیت خشک قارچ ها می توانند رطوبت خود را حفظ کنند و ز نده بمانند و رشد کنند درحالی که اگر رطوبت خاک خیلی کم باشد بیشتر باکتری می توانند فعال باشند .
قارچ ها قاردند که نیتروژن را زا خاک جذب کنند وآنها را برای تجزیه سطح تفاله اغلب از نیتروژن کمی برخوردارند بکار ببرند قارچ ها از ارگانیسم هوازی برخورداند اگر خاک بی هوازی شود آنها برای یک دوره غیر فعال می شوند محیط بی  هوازی اغلب در خاکی که غیر قابل استفاده است در اثر چکیدن آب ، اتفاق می افتد.
قارچ معمولا در جنگل ها وسیع می شوند جنگل ها به افزایش تولیدات قارچ ها همانند بیوماس کمک زیادی می کنند.
در نواحی خشک مانند بیابان های شمال غربی قارچ های لوله ای برای مواد مغذی گیاه وجود دارند ..
برگرفته از بری باروو
شکل 6 قارچ های خوراکی معمولا درنواحی جنگل توسط قارچ های بنام بالید مایسید تولید می شوند قارچ های خوراکی که همانند تکه های یخ اند از شبکه پهناور هیفای زیر زمینی تولید شده اند برگرفته آنالیواند وسکی
قارچ های مای کوریزال در کشاورزی – مای کورهیزال نمادی از وابستگی میان قارچ و ریشه گیاه است و بی شباهت به تک تک آنان است . بیشتر در  ختان و بوته ها وثمره کشاورزی وابستگی ذاتی به مای کور هیزا دارند.
مقدار وابستگی به مایکورهیزا تنوع خوبی میان انواع محصولات ایجاد کرده از جمله گندم و ذرت
شکل 7 قارچ مای کورهیزال به ریشه های در خاک متصل می شوند د راین عکس ذرات شن ریشه های هیفا را محدود کرده اند
برگرفته از جر ی باروو
 

مبارزه با بيماري جاروي جادوگر مركبات

براساس خصوصيات عامل بيماري محل زندگي ميكروب مذكور در گياه، مقاومت آن در برابر سموم و روشهاي انتقال بيماري، مبارزه با بيماري جاروك ليموترش متكي به روشهاي پيشگيري و از بين بردن گياهان آلوده مي‌باشد كه در چند گام بسيار مهم بصورت زير بايستي اجرا شود. به هرحال علمي‌ترين و اقتصادي‌ترين روشها براي كم‌كردن منابع آلودگي و كاستن از خسارت بيماري شامل ارقام و تيپ‌هاي محلي مقاوم و همچنين ريشه‌كني و از بين بردن درختان آلوده، بلافاصله پس از مشاهده علايم و نشانه‌هاي بيماري، حتي فقط در يك شاخه آنها مي‌باشد.

گام اول: جلوگيري از كاشت ارقام حساس ليموترش و ساير مركباتي كه به بيماري جاروك مبتلا مي‌شوند. در عوض براي احداث باغ جديد مركبات بايد از نهال‌هاي گواهي شده و عاري از بيماري با پايه‌هاي مقاوم و ارقام غيرحساس استفاده كرد. توصيه مي‌شود بدون مشاوره و نظارت كارشناسان خبره نهالي در زمين كاشته نشود.

گام دوم: با كنترل و وارسي دقيق نهال‌ها، پايه‌ها و پيوندك‌ها بايد از ورود و خروج هرگونه نهال آلوده جلوگيري نمود. مشاوره با كارشناسان گياهپزشكي دراين زمينه الزامي خواهد بود.

گام سوم: مراقبت، سركشي و بازبيني مداوم و منظم درختان بصورت هفتگي و يا ماهانه بسيار ضروري است. باتوجه به علايمي كه به صورت كاملاً آشكار در اثر ايم بيماري در ليموترش بروز مي‌كند مي‌توان بيماري را رديابي نمود. دقت زياد و سرعت عمل در اين گام، موفقيت كشاورز را تضمين مي‌نمايد. بهتر است درختان بازديد شده با برنامه‌ريزي قبلي علامت‌گذاري و مشخص شوند.

گام چهارم: با مشاهده هرگونه علايم مشكوك به هرجاي درخت، بايد بلادرنگ و خيلي سريع براي شناسايي و تشخيص بيماري اقدام كرد. حضور مستقيم كارشناسان گياهپزشكي براي تأييد بيماري درختان كاملاً ضروري است. در اين زمينه همياري دوجانبه باغداران گرامي و مروجان و كارشناسان، شانس موفقيت را چندبرابر مي‌كند.

گام پنجم: حتماً محلول  پاشي روي سرتاسر درخت‌هاي آلوده و چند درخت اطراف آن با استفاده از سموم حشره‌كش نفوذي و يا سيستميك قوي و با نظارت مروجين و كارشناسان براي كشتن حشرات مكنده (بخصوص حشرات ريزي به نام زنجرك) انجام گيرد. اين كار حتماً و اكيداً بايستي پيش از ريشه‌كني درختان آلوده انجام شود. به اين ترتيب حشراتي كه ميكروب را در بدن خود پرورش مي‌دهند مي‌ميرند و فرصتي براي انتقال و پخش‌كردن آن در باغها و مناطق اطراف نخواهند داشت. اصولاً محلول‌پاشي با حشره‌كشهاي نفوذي به صورت منظم و دوره‌اي (3 تا 4 بار در سال) در باغات مركبات توصيه مي‌شود.

گام ششم: بدون شك و قبل از اينكه فرصت از دست برود بايستي با نظارت دقيق باغداران و كارشناسان منطقه درخت آلوده را ريشه‌كن كرد و در صورت امكان سوزاند، هرگز نبايد به قطع كردن يك شاخه آلوده قانع شد زيرا بيماري در چنين درختي تمام قسمتهاي زيرزمين و هوايي درخت را كاملاً آلوده كرده و آن درخت به منبعي از ميليون‌ها ميكروب بيماري‌زا تبديل شده است. ضمناً با قطع‌‌كردن يك شاخه، حشره‌هاي ناقل تحريك مي‌شوند و از شيره آلوده آن بيشتر تغذيه مي‌كنند. ريشه‌كني در كوتاه‌ترين زمان ممكن و تا آخرين درخت آلوده بايد ادامه يابد.

گام هفتم: بازبيني‌هاي مجدد و مكرر جاي درختان ريشه‌كن شده و حذف و از بين بردن ريشه‌ها و تنه‌هاي آلوده‌اي كه احتمالاً دوباره رشد مي‌كنند بسيار مهم است. بسيار اتفاق افتاده است كه پس از ريشه‌كني باغ آلوده به حال خود رها مي‌شود شاخه‌هاي آلوده جديد دوباره روي تنه و ريشه‌هايي كه در خاك باقي مانده است رشد مي‌كنند و حشرات مكنده با تغذيه از شيره آلوده و بيمار، بيماري را بيشتر از قبل در باغات و مناطق اطراف پراكنده مي‌نمايند.

گام هشتم: همزمان با عمليات پيشگيري، رديابي و ريشه‌كني، بايستي علفهاي هرز درون و يا اطراف باغ ليموترش (چه باغ آلوده و چه باغ سالم) را حذف و نابود سازيم زيرا در بسياري موارد اينگونه علفهاي هرز منبعي از ميكروب عامل بيماري هستند. رعايت بهداشت باغ براي مبارزه با انواع آفات و بيماريها به خصوص بيماريهاي ويروسي و شبه ويروسي، حياتي و الزامي است. در همين ارتباط حذف گياه انگل سس از روي درختان مركبات كاملاً ضروري است.

گام نهم: تقويت غذايي درختان مركبات سالم و غيرآلوده با استفاده از كودهاي آلي (كود پوسيده حيواني) و كودهاي معدني (شيميايي) بخصوص كودهاي داراي پتاسيم و عناصر ريزمغذي (مانند آهن، منيزيم، منگنز، مس، كلسيم و گوگرد و ...) براي افزايش مقاومت گياه در برابر بيماري از اهميت و جايگاه ويژه‌اي برخوردار است و تأثير آن از نظر علمي به اثبات رسيده است. همزمان آبياري منظم و برنامه‌ريزي شده درختان بويژه به روشهاي تحت فشار توصيه مي‌گردد.

دنياي ميكروب ها

بيشتر مردم از ميكروب ها تصور ناخوشايندي دارند. واژه هاي ميكروب از دو كلمه يوناني به معني «كوچك» و «زيستن» گرفته شده و به هر جاندارذره بين گفته مي شود. حقيقت اين است كه تعداد ميكروب هاي مفيد بيشتر از انواع زيان آور است. حقيقت آن است كه زندگي انسان ها به ميكروب ها وابسته است. اما آنها بدون ... مي توانند زندگي كنند از هزاران سال پيش، نان ، چاي ، پنير، ماست ، كاكائو و ترشي ها و بسياري از محصولات غذايي به كمك ميكروب ها توليد مي شوند. دنياي ميكروب ها توليد مي شوند.

ميكروب‌ها را بهتر بشناسيد!

ميكروب‌ها ارگانيسم‌هاي تك سلولي و قديمي‌ترين شكل حيات بر روي زمين هستند. فسيل به دست آمده از اين موجودات به 3.5 ميليون سال قبل بازمي‌گردد زماني كه زمين پوشيده از اقيانوس‌هايي بود كه دماي آنها به نقطه جوش مي‌رسيد و صدها ميليون سال پيش از آن كه دايناسورها در زمين پرسه بزنند.
بدون ميكروب‌ها ما قادر به خوردن يا حتي نفس كشيدن نيستيم. در حالي كه آنها بدون وجود ما هم همچنان به زندگي خود ادامه مي‌دهند.
اين ارگانيسم‌هاي كوچك همه جا هستند. شايد بتوان گفت تعداد آنها روي دست برخي افراد بيش از تعداد افراد روي كره زمين است. در هوايي كه تنفس مي‌كنيم، بر زميني كه روي آن راه مي‌رويم ، در غذايي كه مي‌خوريم و حتي در بدن خود ما موجودند.
بدون وجود آنها قادر به هضم غذا نيستيم. حيوانات نيز همين وضع را دارند. گياهان نمي‌توانند رشد كنند ، مواد زائد روند فساد را طي نمي‌كنند و اكسيژن كافي براي تنفس وجود نخواهد داشت.
در واقع بدون اين همراهان غيرقابل رويت ، حيات بر سياره زمين ممكن نيست.
واژه ميكروب براي جانداران بسيار كوچكي كه بدون چشم مسلح ديده نمي‌شوند به كار مي‌رود. ميكروب‌ها شامل گروههاي مختلف باكتري‌ها، آركي‌ها، قارچ‌ها و پروتيستا هستند.
مشاهده اين ارگانيسم‌ها، تنها با ميكروسكپ‌هاي قوي امكان‌پذير است. همانطور كه اشاره شد اين ميكروب‌ها همه جا هستند. بدن شما زيستگاه ميليون‌ها ميكروب است.
زبان خود را روي دندان‌تان بكشيد ، با اين كار زبان به هزاران ميكروب كه به طور طبيعي روي دندان‌ها زندگي مي‌كنند برخورد مي‌نمايد.
ميليون‌ها ميكروب روي زبان ساكن‌اند. بخش بزرگي از «شما» (توده بدن شما) در واقع چيزي غير از خودتان و شامل باكتري‌ها ، ويروس‌ها و قارچ‌هاست.
اگر يك مشت خاك باغچه را برداريد صدها يا شايد هزاران ميكروب مختلف را در دست مي‌گيريد. يك قاشق چايخوري خاك حاوي بيش از يك ميليارد باكتري ، بيش از صد هزار قارچ و هزاران جلبك است.
دوام طولاني‌مدت ميكروب‌ها به دليل سازگاري آنها با شرايط دائما در حال تغيير محيط است. اين موجودات قادرند هر جايي ساكن شوند و برخي از آنها در جايي كه به نظر نمي‌رسد هيچ موجود زنده‌اي قادر به زيست باشد ، زندگي مي‌كنند.
براي مثال دانشمندان ميكروب‌هايي را در آب‌هاي جوشان يافت شده‌اند. اين ميكروب‌ها گاز هيدروژن و گوگرد مي‌خورند و سولفيد هيدروژن استنشاق مي‌كنند.
ديگر انواع گرما دوست در حفرات آتشفشاني موجود در اعماق اقيانوس‌ها يافته‌اند ، جايي كه هيچ نوري وجود ندارد و آب ، معجوني از آرسنيك سمي ، گوگرد و ديگر مواد شيميايي نامطبوع است اما گروهي هم در يخ‌هاي ناحيه قطب و يا لابه‌لاي سنگ‌هاي بناهاي قديمي ساكن‌اند.

نقش ميكروب‌ها در زندگي انسان

اين موضوع كه برخي ميكروب‌ها باعث ايجاد بيماري‌هاي مختلف مي‌شوند واقعيت دارد اما متاسفانه به دليل آن كه تعداد كمي از اين ارگانيسم‌ها بيماري‌زا هستند، نسبت فوق به همه آنها داده شده است.
اين در حالي است كه تنها تعداد كمي از ميكروب‌ها چنين اثرات ناخوشايندي را اعمال مي‌كنند و بخش بزرگي از آنها با عملكرد موثر خود در اعمال حياتي انسان نقش دارند. در اينجا با برخي از ميكروب‌ها و عملكرد مفيد آنها آشنا مي‌شويد.
لاكتو باسيلوس سانفرانسيسكو با توليد مقادير زياد اسيد لاكتيك به خمير ترش طعم تند خاص مي‌دهد.
باسيلوس تورنجينسيس (BT) باكتري شايع خاك است كه به عنوان يك آفت‌كش طبيعي در باغ‌ها و مزارع عمل مي‌كند.
سويه‌اي از پروپيوني باكتريوم حباب‌هاي گاز دي‌اكسيد كربن را كه در پنير عمل آمده ديده مي‌شود ، ايجاد مي‌كند و اين ظاهر متخلخل را به پنير مي‌دهد.
يكي از شناخته شده‌ترين ميكروب‌ها قارچ ساكارومسيس سرويزيه است كه تحت عنوان مخمر نان ناميده مي‌شود و در پخت نان نقش اساسي دارد.
باكتري به نام استوباكتر قند گلوكز را تغيير داده محصول جانبي به نام ويتامين C توليد مي‌كند.
در حال حاضر از باكتري‌ها به عنوان ابزاري جهت پاكسازي لكه‌هاي نفتي استفاده مي‌شود.
اين باكتري‌هاي دريايي از لكه‌هاي نفتي تغذيه كرده و آن را به دي اكسيد كربن و ديگر محصولات جانبي بي‌خطر تبديل مي‌كنند.
فوائد ميكروب‌ها و نقش گسترده آنها در حيات بر روي كره زمين به حدي است كه در اين شرح كوتاه نمي‌گنجد و در حقيقت شامل اطلاعات وسيعي است كه در حوزه علمي به نام ميكروب‌شناسي گنجانيده شده و با رشد روزافزون تكنولوژي و افزايش دانسته‌ها بر گستردگي آن افزوده مي‌شود.
شايد بتوان گفت ميكروب‌ها جمعيتي متشكل از دوستان منحصر به فرد انسان و دشمنان مهلك او محسوب مي‌شوند.
علاوه بر اين كه گروهي از آنها دوست و گروهي ديگر دشمن ما هستند، برخي انواع ، در هر دو نقش ظاهر مي‌شوند و گاهي دوست و گاهي دشمن‌اند.
براي مثال باكتري اشريشيا كلي ساكن در روده انسان به هضم غذا كمك مي‌كند و بدون وجود آن عملكرد دستگاه گوارش مختل مي‌شود. در حالي كه همين ميكروب با ورود به آب آشاميدني يا مواد غذايي سبب مسموميت مي‌شود.
همچنين در ايجاد عفونت‌هايي مانند عفونت دستگاه ادراري نقش دارد لذا اين موجودات غيرقابل رويت با وجود كوچكترين ابعاد ممكن ، در مهم‌ترين فرآيندهاي حياتي دخالت دارند.

پاستوریزاسیون

                                               معصومه دربای

پاستوریزاسیون یک فرایند حیاتی است که قسمتی از موجودات ذره بینی فعال موجود در موادغذایی  یا میکروارگانیسم های بیماری زل را از بین می برد تا حدی که ایجاد بیماری نکنند و یا اینکه آنزیم های موجود در مواد غذایی را به منظور به تعویق انداختن فساد در موادغذایی غیرفعال سازد.  این فرایند در مورد موادغذایی مورد استفاده قرار می گیرد که شرایط نگهداری آنها مانع رشد موجودات ذره بینی باشد. در بسیاری از موارد مانند شیر هدف اولیه پاستوریزاسیون کشتن موجودات ذره بینی بیماری زا است. برخی از موجودات ذره بینی رویشی مولد فساد به درجه حرارت پاستوریزاسیون مقاوم هستند که در این صورت باید از درجه حرارت بالاتری استفاده کرد. روش های دیگری نیز وجود دارند که می توانند همراه پاستوریزاسیون به کار گرفته شوند. این روش ها عبارتند از: سردکردن، افزودنی های شیمیایی که باعث بوجود آوردن محیط نامناسب رشد موجودات ذره بینی می گردد (مانند شکر در شیر غلیظ شیرین، اسیدهای غذایی در شورو ترشی و آب میوه ها) و همچنین تخمیر به کمک موجودات ذره بینی مفید.

درجه حرارت مورداستفاده در پاستوریزاسیون بستگی دارد به 1) مقاومت گرمایی یک موجود ذره بینی رویشی و یا بیماری زای مشخصی که فرایند حرارتی برای از بین بردن آن طرح ریزی شده است و 2)حساسیت ویژگی های کیفی محصول به گرما. دو روش عمده در فرایند پاستوریزاسیون به کار گرفته می شود، یکی استفاده از درجه حرارت بالا و زمان کم (HTST) مانند 72 درجه سانتی گراد به مدت 15 ثانیه و دیگری استفاده از درجه حرارت نسبتا پایین و زمان بیشتر مانند 63 درجه سانتی گراد به مدت 30 دقیقه.

روش های پاستوریزه را سازمان هایی که کار ایمنی سازی غذاها را برعهده دارند، کنترل می کنند. روش های پاستوریزه هر نوع ماده غذایی مخصوص همان ماده می باشد. مثلا روش پاستوریزه کردن خامه با شیر متفاوت است. همچنین پنیر را به منظور حفاظت از آنزیم فسفاتاز موجود در آن که به نگهداری طولانی مدت پنیر کمک می کند، پاستوریزه می کنند. روش HTST به منظور کاهش تعداد یک میلیون از میکروب های موجود در شیر طراحی شده است این روش تقریبا برای کشتن تمامی کپک ها و باکتری هایی که سبب فساد شیر می شوند کافی است. و این روش نیز برای نابودی میکروب های مقاوم در برابر حرارت مثل مایکوباکتریوم توبرکلوسیس مناسب است. بهینه کردن فرایند پاستوریزاسیون، ارتباط با سرعت نسبی از بین رفتن موجودات ذره بینی در مقایسه با مشخصه های کیفی محصول دارد. از روش های فوق  HTST حداکثر کیفیت را در محصول بوجود می آورد.

 

شیوه اثر قرص سرماخوردگی بزرگسالان

                                                             دربای

اگر بخواهیم شیوه اثر قرص سرماخوردگی بزرگسالان را در بدن بررسی کنیم باید به ساز و کار هر سه جزء آن بپردازیم. جزء استامینوفنی این قرص با مهار سنتز پروستاگلاندین‌ها موجب کاهش تب می ‌شود. همچنین کلرفنیرامین با تأثیر بر عروق خونی، دستگاه گوارش و دستگاه تنفس از طریق رقابت با هیستامین، پاسخ حساسیتی را از طریق مهار کردن هیستامین کاهش می‌ دهد و فنیل‌افرین نیز سبب انقباض سریع و طولانی‌ مدت شریانچه‌ها شده و در نتیجه موجب کاهش ترشح مایعات و احتقان مخاطی می ‌شود.

همانطور که گفته شد، قرص سرماخوردگی بزرگسالان از سه جزء تشکیل شده است، بنابراین عوارض دارویی این سه دارو می ‌تواند، از عوارض مهم این دارو باشد.

 

این عوارض می ‌تواند، دستگاه‌های عصبی مرکزی، گوارشی، پوست و خون را درگیر کند بنابراین تحریک‌ پذیری، گیجی و خواب ‌آلودگی از مهمترین عوارض مصرف این دارو به شمار می ‌رود.

آنتی بیوتیک های موثر در دام و طیور

                                       هانيه حاتمي

پني سيلينها : از موثرترين و مفيدترين داروهاي ضدميكروبي به شمار مي آيند. پني سيلينها درگروه بتالاكتامينها قرار دارند وبه سه گروه ,G,M  A دسته بندي مي شوند .

پني سيلينهاي گروه M : براي پيشگيري ودرمان اورام پستان ازآن ها استفاده مي شود مثل كلوكساسيلين

پني سلينهاي گروه G : تحت دوشكل معرفي مي شوند:

-پني سلينهايG «كلاسيك »: زود از راه ادرار دفع مي شوند.

-پني سلينهاي G  «رتارد»:مانند پني سيلين پروكائين ،بنزاتين پني سيلين وپنتاسيلين ها

-پني سيلين پروكائين : اسب و گاو ممكن است نسبت به پروكائين پني سيلين حساسيت پيدا كنند. اين حساسيت معمولا خفيف است وبا كهير وخارش ومختصر افزايش تعداد تنفس همراه مي باشد. واكنش شديدتري درگاو ديده شده كه عبارت بوده است از تب ،عرق زياد،گيجي وتنگي نفس شديد بنزاتين پني سيلين : تحت اسامي مختلف تجاري به عنوان مثال اكستانسيلين و غيره عرضه شده است . خيلي آهسته دفع مي شود.

برباكتري هاي گرم مثبت موثر مي باشد در بيماري هاي مزمن چرك زا نظير ذات الريه كره اسبها دراثر كورينه باكتريوم اكوئي و يا بيماري كزار موثراست .

پني سيلينهاي گروه A : آميي سيلين وآموكسي سيلين دوآنتي بيوتيك عمده از اين گروه مي باشند.

-آمپي سيلين :برروي باكتري هاي گرم مثبت وگرم منفي موثرمي باشد. دردام هاي بزرگ درمعالجه عفونت هاي روده حاصل از اشرشياكلي و سالمونلا و همچنين ذات الريه داراي ارزش زيادي است .

آمپي سيلين دراثر تزريق به خوبي بر روده ها و كبد نفوذ مي كند و در از بين بردن سالمونلا درخوك بسيار موثر است . همچنين داروي سودمندي در درمان سپتي سمي هاي حاصل از باكتري هاي گرم منفي به شمار مي آيد .

(تهاجم ميكروارگانسيم هاي بيماري زا به خون سپتي سمي گويند.)

-آموكسي سيلين : خيلي به آمپي سيلين نزديك است . موارد مصرف آن در دام هاي بزگ نظير آمپي سيلين است .

كاربني سيلين: از نظر طيف فعاليت وساختمان شيميايي شيبه به آمپي سيلين وآموكسي سيلين مي باشد اثر آن برروي باكتري هاي گرم مثبت كمتر ازبنزيل پني سيلين است .

سفالوسپيرين ها: ازنظر شيمايي به پني سيلين شباهت دارند وطيف فعاليشان نظير آمپي سيلين ميباشد . ودرگروه بتالاكتامها قرار دارد .

آمينوگليكوزيدها:ازگروه آمينوگليكوزيدها داروهايي كه مورد استعمال زيادي در درمان دام هاي بزرگ دارند عبارتند از : استرپتومايسين ،دي هيدرواسترپتومايسين ،نئومايسين ،كانامايسين ،جنتامايسيم ،پارومومايسين،اسپكتينومايسين،آميكانسين.در بين اين گروه استرپتومايسين از همه مصرف بيشتري داشت ولي دراثر پيدايش مقاومت در برابر آن ساير داروهاي اين گروه به طور روز افزوني مورد استفاده قرار گرفته اند. داروهاي اين گروه برروي ر يبوزوم ميكروب اثر مي نمايد ومانع ساختن پروتئين ها مي شوند –طيف فعاليت آنها بيشتر برروي باكتري هاي گرم منفي مي باشد . عمده ترين مصرف داروهاي اين گروه درمان عفونت روده اي حاصل از باكتري هاي گرم منفي در دام هاي جوان و خوك مي باشد . آمينوگلي كوزيدها داراي خاصيت كاستن كلسيم خون نيز مي باشد . بدني جهت نبايد آنها را درگاوان شيري آبستن نزديك به زايمان به ويژه آنهائيكه سابقه تب شير دارند تجويز نمود.

پلي پپتيدها(كليستن): خانواده پلي پيتيدها شامل دو گروه آنتي بيوتيك مي باشد :

يك گروه به طور موضعي استفاده مي شود:باستيراسين – تيروتربسين

گروه ديگر از راه عمومي قابل استفاده مي شوند:پلي ميكسين B –كليستين- كه اينها برضد كلي باسيلها و كورينه باكتريها فعالند. كليستين از راه خوراكي د ردرمان اسهالهاي كلي با سيلي بسيار موثر است .

پلي ميكسين B وكوليستين : اصولا هيچگونه فعاليتي برميكروبهاي گرم مثبت ندارند و به علت تاثير شان به ميكروبهاي مانند كلبسيا مورد استفاده قرار مي گيرند. بيشتر به صورت داروهاي موضعي به كار مي روند.

ماكروليدها: درگروه ماكروليدها آنتي بيوتيك هايي نظير اريترومايسين،الاندومايسين ،اسپيرامايسين،تيلوزين وكاربامايسين قرار دارد كه دربين آنها اريترومايسين،اسپيرامايسين و تيلوزين بيشتر در دام هاي بزرگ مورد استفاده قرار مي گيرد. طرز عمل آنها جلوگيري از ساخته شدن پروتيئن هاست . اين داروها بيشتر برروي باكتري هاي گرم مثبت از جمله استرپتوكوك،استافيلوكوك،كورينه باكتريوم موثر است . براي درمان اسهال خوني خوك و معالجه بيماري هاي تنفسي نيز باارزش مي باشند . بيشترين مقدار دارو دركبد تجزيه مي گردد و اين دارو ازطريق صفرا،ادرار و مدفوع دفع مي شوند. آلوده شدن جيره غذايي گاوان با آنتي بيوتيك هاي گروه ماكروليد ممكن است موجب بروز بي اشتهائي ،اسهال وكاهش شديدشير شود.

تتراسيكلين ها: چهار دارو از گروه تتراسيكلين ها دردامهاي بزرگ به كار مي رود عبارتند از: تتراسيكلين،اكسي تتراسيكلين ،كلرتتراسيكلين ،رولي تتراسيكلين علاوه براينها از دمتيل كلر تتراسيكلين ،متاسيكلين ،روكسي سيكلين، مينو سيكلين نيز استفاده مي شود .

تتراسيكلين به صورت موضعي مثلا در مفاصل به كار نمي رود زيرا بسيار محرك و التهاب آور مي باشد . علت عمده كاهش مصرف تتراسيكلين دشواري كاربرد و قيمت گران در گاو مي باشد .

يك دقيقه پس ازتزريق تتراسيكلين علايمي مثل غش، تشنج فراوان، انقباض كره چشم، تنگي نفس افزايش ضربان قلب آغاز گردد ولي در اكثر دامها در ظرف چنددقيقه بهبود حاصل مي كند.

همچنين مي تواند باعث اختلالات عصبي،عضلاني همراه با احتلالات شديد قلبي و كاهش فشار خون مي گردد مي توان به وسيله كلسيم قبل از تزريق اين دارو از بروز عوارض مزبور جلوگيري نمود. تداوم تجويز اين داروها از راه دهان به گوساله ممكن است باعث عفونت شيردان و يا پاروده هاگردد. جراحات كبدي و كليوي دراثر تجويز مقدار زيادي اكسي تتراسيكلين به گاوان پرواربندي شده گزارش گرديده است . اين دارو براي درمان بيماري هاي تنفسي در پرواربندي ها به كار مي رود. گاهي تتراسيكلين ها در استخوان ها و دندان ها رسوب مي كند و موجب تغيير رنگ آنها مي شود .

كلرامفيكل: آنتي بيوتيكي است با طيف عمل سريع،به خاطر همين ويژگي و قيمت متوسط آن در دامپزشكي خيلي مورد استفاده قرار مي گيرد . كلرامفيكل داراي سه عيب مي باشد :

1-به سرعت در بدن غير فعال مي شود . تزريق آن بايد هر 6ساعت تجديد شود.

2-مدت انتظار بعد از تجويز بسيار طولاني است . يك ماه براي گوشت

3-درگاوهاي شيري درحال توليد غير قابل مصرف است .

قدرت نفوذ آن دربافتها عالي است . اين دارو از طريق تزريق براي معالجه بيماري هاي عفوني مختلف به كار برده اند. همچنين به طور موضعي به ويژه براي درمان عفونت هاي چشم و پوست و گاهي گنديدگي سم گوسفندان مصرف گرديده است . كارشناسان  معتقدند كه به كاربردن اين دارو در دامها بايد محدود باشد زيرا ممكن است موجب مقاومت باكتري ها دربرابر تعدادي از داروها گردد.

Ampiclox lactating cow

داراي خاصيت باكتريسيد مي باشد . تركيبي از آمپي سيلين و كاوكساسيلين بوده واز تشكيل غشاي ميكروبي ممانعت به عمل مي آورد كه نهايتا منجربه جلوگيري از رشد وتكثير ميكروبهاي حساس و مرگ آنها ميشود .

Aureomycin violet

جلوگيري از رشد ميكرو ارگانيسم هاي حساس و قارچها

دردرمان بيماري گنديدگي سم در گاو،گوسفند وبز- درمان عفونتهاي حاصل از بيماري تب برفكي درناحيه سم وپستان – معالجه زخمهاي تابستاني

Bacitracin

با سيتراسين يك آنتي بيوتيك مي باشد كه تشكيل پنتاپپتيدها را درساخت ديواره باكتريها مهار مي كند.

Benestermycin Dry Cow

بنسرمايسين به منظور درمان اورام پستان پيشگيري ا زورم پستان د ردوره خشكي مصرف مي گردد.

Chloramphenicol Sodium Succinate

كلرامفنيكل آنتي بيوتيك مي باشد كه عليه ميكروبهاي گرم منفي و گرم مثبت اثر مي كند. مكانيسم اين دارو در ارتباط با مهار سنتز پروتئين باكتريايي مي باشد . در درمان مننژيت انفولانزا ، عفونت هاي شديد سالمونالايي مصرف مي شود.

Chlortetracycline

بر روي ميكروارگانيسم هاي گرم مثبت و منفي اثر مي كند. در گنديدگي سم،تب حمل و نقل براي گاو،اسهال بره ها،عفونت هاي اداري و باكتريايي درسگ و گربه استفاده مي شود.

Colistin

اين دارو قادر به از بين بردن اجرام ميكروسكوپي درهر دومرحله رشد و سكون مي باشد . جهت درمان عفونت هاي روده اي و گوارشي به كار برده مي شود.

Dam-Cream

جهت حفظ بهداشت پستان گاوهاي شيري و جلوگيري از اورام پستاني وانتقال آن از گاو مبتلا به گاوسالم

Dihydro Streptomycin Sulfate

عليه باكتري هاي گرم منفي مي باشد . اين دارو عليه عفونتهاي ايجادشده به وسيله ميكروبهاي گرم منفي به خصوص عفونت هاي مخلوط مانند عفونت هاي دستگاه تنفس،عفونتهاي معدي ، رودهاي ، دستگاه ادراري و... تجويز مي شود.

Erythromycin20%

با اختلال دركار سنتز پروتئين سلولي از رشد ميكروارگانسيم ها جلوگيري به عمل آورده – در درمان بيماري هاي اوليه وثانويه ميكروبي مانند سينوزيت – عفونت هاي دستگاه ادراري – استفاده مي شود.

Flavomycin(Fpl)

به منظور افزايش وزن درطيورگوشتي وافزايش تعداد تخم مرغ درگله مرغ تخمي،كاهش تلفات و ضايعات دركليه انواع طيورگوشتي،تخمي وبوقلمون وافزايش رشد درگوساله هاي پرواري مورد استفاده قرارمي گيرد.

Flumequine10%

فلوميكوئين عليه باكتري هاي گرم منفي و مثبت اثر مي گذارد-براي درمان كلي باسيلوز،سالمونلوز،به كارمي رود.

Fural tadone

پروتئين سازي وابسته به RNA را بلوك  مي كند . براي باكتري هاي گرم منفي استفاده مي شود. براي عفونتهاي باكتريايي بويژه براي دستگاه گوارش مرغان وتورم روده مرغان مصرف مي شود.

FuraZolidone

موارد مصرف فورازوليون در عفونت هاي سالمونلايي،درمان اسهالهاي باكتريايي و ديفتري مورداستفاده قرارمي گيرد .

Furazolidone 20%+Tetracycline20%

درعفونت دستگاه تنفس دام و طيور مانند برونشيت – عفونت هاي دستگاه گوارش مانند و باي مرغان مصرف مي شود.

Gentamicin

عليه باكتري گرم منفي مانند اثريشيا كلي مي باشد – در عفونتهاي ريوي – پوست ،معده و روده مورد استفاده قرار مي گيرد.

Kanamast MC

كانامايسين عليه ميكروبهاي گرم منفي موثر بوده و در درمان ورم پستان گاو وگوسفند دراثر استرپتوكوك واستافيلوكوك و كلي با سيل ايجاد مي شود مصرف مي گردد.

Lincos pectin

براي گوساله هايي كه نشخوار نمي كنند، عفونت هاي تنفسي گوسفند وبز، تورم كيسه هاي هوايي در جوجه وبوقلمون به كار مي رود.

Virginamycin10%

بر روي باكتري هاي گرم مثبت اثر دارد با تكثير ميكروبها جدار روده ضخيم ميگردد كه ويرجينامايسين با جلوگيري از سنتز پروتئين باعث بهبود وضعيت جدار روده مي گردد. موجب نقصان د رتوليداسيد لاكتيك ، اسيد چرب فرار و آمونياك توسط ميكروبها شده و درنتيجه از اثرات سمي آنها مي كاهد . به منظور افزايش قدرت باروري تخم مرغ هاي جوجه كشي و افزايش قدرت توليد گوشت و تخم مرغ

Masticen CP

پولي ميكسين B برروي باكتري هاي گرم منفي اثر دارد .

Mastijet Fort

داراي سه نوع آنتي بيوتيك مي باشد كه بر روي باكتري گرم منفي و گرم مثبت تاثير مي گذارد . همچنين حاوي ماده ضد التهابي است كه كليه تورم و التهابهاي موجود در اثر ضربه راتسكين ميدهد. و در درمان انواع ورم پستان هاي سخت و ميكروبي گاوهاي شيرده مصرف مي شود .

Multimast

چهار آنتي بيوتيك نئومايسين،استرپتومايسين،بنزيل پيني سيلين واكسي تتراسايكلين همراه با عامل ضد التهاب تركيبي  قوي براي درمان و بهبود ورم پستان فراهم مي آورد.

Neomycin sulfate

بولوس نئومايسين سولفات در درمان و كنترل اسهالهاي ميكروبي –كنترل و درمان عفونتهاي باكتريايي داخل رحمي و نيز در پيشگيري عفونتهاي بعد از زايمان موثر است.

Ophtol opthalnmic

در التهاب پلك چشم-زخم هاي قرينه ،كنترل عفونتهاي ثانوي عدسي و دربيماري هاي عفوني به عنوان پيشگيري به كار مي رود .

Orbenin Dry cow

در درمان ورم پستان هاي استافيلوكوكي مقاوم به پني سيلين و ورم پستان هاي استرپتوكوكي در دوره خشكي به كار مي رود.

OXytetra cycline

طيف وسيع اكسي تتراسايكلين باعث اثرات قابل توجه بر عفونتهاي ناشي از ميكروبهاي گرم منفي و گرم مثبت مي گردد.

Oxy tetra cycline 20%

در عفونتهاي گوارشي از قبيل اسهال سفيد جوجه ها ناشي از سالمونلاپلوردم- پيشگيري از كاهش ميزان گوشت و تخم مرغ د رمواقع استرس

Oxytetracycline+Chloramphenicol

آنتي بيوتيك : ممانعت از سنتز پروتئين باكتري در حال رشد

مكانيسم عمل كلرامفنيكل ممانعت و وقفه در سنتز پروتئين هاي حياتي باكتري از طريق دخالت درانتقال آمينو اسيدهاي فعال از RAN محلول به ريبوزوم مي باشد .

در عفونت هاي دستگاه تنفسي : پنوموني- عفونت هاي دستگاه هاي گوارشي : اسهال باكتريايي- عفونتهاي خوني مثل سالمونولوز

PenicillinG Potassium or sodium

در مرحله تكثير ارگانيسمها اثر خودرا اعمال مي كند و اثرباكتريايي آن برپايه از بين بردن غشاء باكتري مي باشد .

در درمان عفونت هاي باكتريايي موثر مي باشد . برونشيت ،تب تيفوس

Penicillin G+Kanamycin

ورم معده – ورم روده – عفونتهاي دستگاه تنفسي- عفونت هاي خوني –ورم مزمن پستان

PenicillinG+Streptomycin

عليه ميكروارگانيسم هاي گرم مثبت و منفي د رعفونت هايي مثل ورم پوست –عفونت هاي تنفسي مصرف مي گردد.

Pharmasin

تايلوزين آنتي بيوتيك ماكروليد است كه بر روي باكتري هاي گرم مثبت و گرم منفي موثر است .تركيبات تايلوزين ،پروپيل گيلكول . بنزيل الكل

درعفونت هاي تنفسي نشخوار كنندگان كوچك و بزرگ – برونشيت – عفونت هاي آگلاكيته درگوسفند و بز

Sulfadiazine+Trimethoprim

درمان كوكسيد يوزگاو و گوسفند

درمان عفونت هاي استرپتوكوكي اسب و سگ – از پيشرفت ضايعات مربوط به تب برفكي جلو گيري مي كند.

Tetracycline

سنتز پروتئين هاي ميكروبي را از طريق ايجاد وقفه د راتصال TRNA باردار به ريبوزوم ميكروبي مهار مي كند بدين ترتيب مانع ورود اسيد آمينه جديد به زنجيره پپتدي توليد شده است .

در عفونت هاي باكتريايي مخصوصا عفونت هاي دستگاه تنفسي و عفونت هاي دستگاه گوارش مانند آنتريت وسپتي سمي هاي حاصل ازباكتري هاي گرم منفي و گرم مثبت به كار مي رود .

Tiamulin45%

پيشگيري و درمان عفونت هاي دستگاه تنفسي ناشي از مايكوپلاسما- سينوزيت عفوني در طيور- عفونت دستگاه تنفسي ناشي از ميكروبهاي گرم مثبت به كار مي رود.

Tylosin

برروي ميكروارگانيسم هاي گرم مثبت و بعضي از گرم منفي ها موثر است – ديفتري- گنديدگي سم – بيماري هاي تنفسي در دامهاي بزرگ

Vetimast

در تركيب داروي فوق از سفاستريل آنتي بيوتيكي از نوع بتالاكتام استفاده شده كه باكتري ها را از راه آسيب رساندن به ديواره  خارجي سلول از بين مي برد.

درورم پستان ناشي از استرپتوكوكوس آگلاكيته – استرپتوكوكوس بويس- استافيلوكوكوس اورائوس باكتري هاي گرم منفي از جمله اشريشاكلي مصرف مي گردد.

  

-دامپزشكي                    ترجمه احمد شيمي

-تجويز صحيح آنتي بيوتيكها دردرمان بيماري هاي طيور     ترجمه دكتر نادر افشار مازندران ،دكتر ابوالفضل رجب

-بيماري هاي گاو        دكتر فريدون نور محمد زاده

-اطلاعات دارويي دامپزشكي      دكتر علي رضا چارقچي

نقطه اثر آنتي بيوتيكها :

                                           زهرا بشارتی

۱- پوشش باكتريايي ( ديواره و غشاي سيتو پلاسمي )

پني سيلين              روي ديواره سلولي

استر پتو مايسين                  غشاي سيتوپلاسمي و باعث پارگي ساختار ليپوپروتئين مي شود .

2- مهار كننده ي همانند سازي DNA

ميتو ميسين              به دورشته DNA متصل مي شود و از جدا شدن آن جلوگيري مي كند .

3- مهاركننده ي سنتز RNA

اكتينو مايسين                    به باز گوانين متصل مي شود و از سنتز RNA پيك جلوگيري مي كند .

4- مهار كننده پروتئين سازي

تتراسايكلين                     به ريبوزوم ها متصل مي شود و باعث اختلال در پرو تئين سازي مي شود .

 

 

 

منابع : http://daneshnameh.roshd.ir

كتاب : تجويز صحيح آنتي بيوتيك در بيماري طيور

کاربردقارچ ها در صنایع غذایی 1

                    عيسي عرفاني

از زمان باستان قارچ داراي فايده و بهره بوده است براي اينكه انواع متنوعي از غذاها و آشاميدني ها را توليد مي كردند.اولين اسناد تخمير و استفاده از غذاهاي مخمري در سومر و بابل كه قسمت هايي ازسرزمين حاصلخيز،در عراق هستند پيدا شده بود.(      .(Elander and low 1992مصر باستان به تخمير به عنوان هديه اي به خداوند ازيريس توجه مي كردند،در صورتي كه رم باستان پيدايش قارچ ها وقارچ خوراكي دنبلان را به شكل توپ درخشنده به خداي خدايان زمين نسبت مي دادند(souza_Dias etal.2004)تعدادي از آيين ديني اساس قارچ ها را به اشكالي در آمريكاي مركزي و سيبري نسبت مي دادند

(Elander and low 1992) اولين و بهترين قارچ ها در جنگلها پيدا و به عنوان غذا استفاده مي شدند.به هر حال مخمر براي توليد نوشيدني هاي الكلي (شراب،آبجو،مشروبات الكلي) استفاده مي شدند.امروزه صدها فرآورده غذايي وجود دارد كه از ارگانيسم هاي قارچي براي مخلوط كردن توليداتشان استفاده مي كنند. مثالهايي از چنين غذاهاي توليد شده آشاميدني هاي مخمري،قارچ،سوس سبوس و پنير پلاسيده هستند.

 فرآوردهاي قارچي

رمز كشت تعدادي از قارچ هاي بزرگ توليد جوانه ها هست. تعداد زيادي از قارچ هاAgaricus bisporus توليد مي شودند.كه قارچ هاي تكمه اي ناميده مي شوند. وزن توليدات Agaricus bisporus 1956هزار تن تخمين زده شده است كه از قارچ هاي شيتاكه (1564 هزار تن ) و قارچ صدفي خوراكي (876 هزار تن) تشكيل شده است.مجموع توليدات قارچ ها 6161 هزار تن تخمين زده شده است(carlile et al 2001)

 

 

اسلایم در باکتری ها رنگ زرد اطراف سلول های قرمز رنگ

انواع تاژک در باکتری ها

زيست شناسي مولکولي و تجزيه و تحليل اسيدهاي نوکلئيک

                                  غلامرضا نوده شريفي

با توسعه سريع و تکنيک هاي تجزيه و تحليل قابل اعتماد، در زيست شناسي مولکولي و شيميايي اطمينان به آزمايشات ميکروبيولوژي سنتي براي جمع آوري اطلاعات فنوتيپي کاهش يافته است. در عوض اطلاعات جديد فراواني در طي روش منديهاي شيميايي يا رده بندي هاي شيميايي بدست آمده شده است. که به عنوان بررسي تنوع شيميايي  در ارگانهاي زندگي و استفاده اين خواص براي تشخيص و رده بندي تعيين شده است. براي برخي از رده ها مانند آکتينوماسيستها (از خانواده آکتينومايستاسه) که در آنها برخي خواص ساخت شناسي و فيزيولوژي مفيد وجود دارد. سيستم هاي شيميايي وابسته به ويژه ديواره سلولي و تجزيه چربيها پر ارزش شده است. براي تمام باکتريها تجزيه اسيدهاي نوکلوئيک اين به نظر نميرسد که در چهار چوب گنجانده شده باشد که طبقه بندي بيوزيستي فيزيولوژيکي وابسته به ريخت شناسي بايد همانند يکديگر انجام گيرد. سطوح  درون سلول که در آن طبقه بندي شيميايي اداره مي شود و نقاط مناسبتري که در سلسله مراتب طبقه بندي اين سطوح به کار مي رود. بنابراين مقايسه ترتيب DNA و خواص پروتئيني الکتروفورتيک (عمل جداسازي مواد حل شده يوني بر اساس تفاوت سرعت حرکت آنها در يک ميدان الکتريکي)در سطوح گونه ها و زير گونه ها مفيد هستند و در ديگر فزونيها تجزيه rRNA به طور فزاينده اي براي تعيين تقسيمات عمده ميان تمامي ترکيبات موجودات زنده استفاده مي شود. تجزيه وابسته به سيستمهاي شيميايي در طبيعت فنوتيک هستند. در بسياري از موارد داده هاي مرتب و وابسته به سيستمهاي شيميايي با استفاده از عوامل مشترک مشابه و طبقه بندي يا دسته بندي محاسبات عددي به منظور توليد نمودار درختي و نمودار پراکنده مشابه به آنچه توسط روشهاي طبقه بندي عددي سنتي ناشي شده تهيه شده اند. روشهاي کلادستيک براي تجزيه داده هاي rRNA و ژنهاي رمز گشاي پروتئين و روابط چند ژنتيکي پديدار شده که براي انعکاس راههاي تکامل نژاد طراحي شده است. ديواره سلولي ريز اندامها وابسته به مکمل يوني واسطه متغير است. مثلا: محدوديت فسفات باعث جايگزين فسفات حاوي اسيدهاي تيکوئيک به واسطه اسيد تيکارونيک در ديواره هاي سلولي باکتريهاي گ رم مثبت مي شود. ترکيب ليپيد غشا توسط دما تحت تاثير قرار مي گيرد. براي دماي پايين اسيدهاي چرب غير اشباع تمايل به غالب شدن دارند و توسط اسيدهاي چرب اشباع در دماي بالا جايگزين ميشوند. ساختار دو طبقه DNA و پيوند هيدروژن بين G و C و A و T مقادير يکسان G+C و A+T را در مولکول نشان مي دهد. برآورد ترتيب همانندي بين مولکولهاي DNA از دو باکتري ممکن است. به دليل اندازه گيري ميزان دوباره به حال طبيعي در آوردن مولکول DNA از دو منبع و پيوند درباره DNA بدست آيد. سنجش پيوند دوباره DNA اختلافي حدود 20% بين 0 تا 100 درصد را تخمين ميزند و بعدا توسط حداکثر پيوند دوباره بدست آمده با رشته هاي DNA مشابه تعيين مي شود. ترتيب گذاري DNA به چنين گستره اي که هم اکنون امکان مقايسه ترتيب ژنهاي فردي براي چندين کشش وجود دارد گسترش يافته است.  سلولهاي گرم مثبت  ابتدا با ليزوزيم گوارش مي شوند. پروتئين توسط گوارش با پروتئاز و دپروتانيزاسيون شيميايي مورد استفاده در فنول يا کلروفروم برداشته مي شود. DNA از پروتئين RNA و کربوهيدرات ها آزاد است. زيرا اين باکتريها مي توانند در سنجش ترکيب براي تعيين ترکيب مبنا يا پيوند دوباره دخالت کنند.

 

میکروبیولوژی به عنوان عامل تغییر در آموزش علمی جهانی

                               نغمه پوری

میکروب شناسان تاریخچه و ابزارهایی برای راهنمایی در ارائه اصلاحات لازم برای ساخت یک جامعه ادیب علمی دارند.میکروبیولوژی عبارت است از یک رشته علمی با یک تاریخچه غنی از تحقیق در تدریس ، مشروط بر یک مدل برای شاخه های دیگر علم به منظور آموزش نیرومند از طریق تأثیر تحقیق .

یک اظهاريه اولیه درباره اهمیت آموزش مطابق رشته میکروبیولوژی در سال 1916 با راه اندازی مجله باکتری شناسی طرح شده بود. در آن مقاله ، Bergey یک پیشنهاد مؤثر برای بسط دادن پیشنهادات در باکتری شناسی به یک گروه وسیع علمی به علاوه معرفی کردن باکتری شناسی به دانش آموزان عادی به منظور بالا بردن ادراک شان از جهان ارائه می دهد:

بدیهی است که اگر دانش به منظور تقویت شدن از طریق یک دوره آموزشی در باکتری شناسی عمومی در میان افراد در کل مسیر زندگی منتشر شده بود ، اعتماد به مراتب کمتری نسبت به ادعاهای نادرست گروه های شارلاتان بدست می آمد. در سال 2000 ، جامعه آموزش میکروبیولوژی را تأسیس کرد ، مجله ای که مقالاتی در مورد روش های آموزش و کاربرد شان در کلاس های میکروبیولوژی منتشر می کند.

مقاله ثانویه از آموزش به عنوان یک فرآیند که دانش آموزان را به طرح ریزی دانش شان به وسیله ایجاد روابط  برحسب اطلاعاتی که معلم برای کشف کردن به آنها می داد ، طرفداری می کند.علاوه بر این، تئوری Constructivism استدلال می کند که ایجاد دانش در یک فضای تهی سخت است و بنابراین شکل گیری روابط بین دانش جدید و قدیمی جهت یادگیری ضروری است. میکروبیولوژی مخصوصاً تمام و کمال برای پاسخ به این پیشنهاد در خواست داده شده است زیرا اثرات میکروارگانیسم ها در جهان پیرامون ما بسیار مشهود هستند.

آموزش میکروبیولوژی در قرن بیست و یکم در روش های زیادی با دوران Bergey اختلاف داشت، شامل سایت های زیادی روی شبکه ارتباطی جهانی (WWW)  که میکروارگانیزم ها را با تهیه راحت اطلاعات قابل دسترس در یک محدوده وسیع از مطالب همراه با تصاویر ثابت از یک آرایش حیرت انگیز میکروارگانیزم های عمومی و خارجی جذاب می سازد.

یک پیشنهاد دیگر از طرف چندین هیئت مجله آموزشی علمی ، ثبت کردن همه مسیرهای آزمایشات مبتنی بر سؤال می باشد که دانش آموزان را برای شرکت در فرآیندهای علمی توانا می سازد. این پیشنهاد برای دانش آموزانی که در علم متخصص هستند قابل اجراست نه صرفاً دانش آموزانی که دوره های آموزشی را به عنوان افراد غیر متخصص می گذرانند. میکروب شناسان به منظور سوق دادن علم به سمت دوران جدید به خوبی گماشته شده اند. مناسبت علم مان، مشخصات میکروارگانیزم هایی که مطالعه می کنیم، و روایت امتیاز آموزش در رشته علمی مان خط مشی برای اصلاحات ، پیشرفت و القا با انرژی جدید در کلاس درسی علمی قرن بیست و یکم به ما می دهد

با سپاس از خانم پوری

تقسيم بندي كلستريديوم‌ها

  كلستريديوم‌ها داراي تقسيم‌بندي‌هاي متفاوتي هستند. يك نمونه آن در زير گفته شده است:

 

  الف_ كلستريديومهاي انتروتوكسيكEnterotoxic Clostridia  شامل:

 

  1_كلستريديوم پرفرينجنسClostridium.perfringens  : ايجاد كننده بيماريهاي التهاب رودهEnteritis  و انتروتوكسمي Enterotoxemia.

 

  2ـ كلستريديوم ديفيسيل  : Clostridium.difficile ايجاد كننده بيماري‌هاي: كوليت غشاي كاذب Pseudo membranous Colitis  و اسهال بدنبال (به همراه) مصرف آنتي بيوتيك Antibiotic-associated Diarrhea .

 

  ب_ كلستريديومهاي هيستوتوكسيك Histotoxic Clostridium  شامل:

 

  1_ كلستريديوم پرفرينجنس  Clostridium.perfringens  : ايجاد كننده بيماريهاي Wond Contamination و سلوليت Anaerobic Cellulitis  و گانگرن گازي Gas Gangrene .

 

  2ـ كلستريديوم سپتيكوم : Clostridium.septicum ايجاد كننده بيماري ادم بدخيم Malignant Edema  .

 

  3ـ  كلستريديوم شوآي Clostridium.chauveai  : ايجاد كننده بيماري پاي سياه Blackleg

 

  4ـ كلستريديوم نوآي  : Clostridium.novyi ايجاد كننده بيماري تورم عفوني و نكروتيك كبد يا سياه مرض Infectious Necrotic Hepatitis  يا Black Disease  .

 

  5ـ كلستريديوم هموليتيكوم Clostridium.hemolyticum (كه تيپ D از Cl.novyi ميباشد): ايجاد كننده بيماري آب قرمز Red Water يا هموگلوبينوري باسيلي Bacillary Hemoglobinuria  .

 

  ج_ كلستريديومهاي نوروتوكسيك  Neurotoxic Clostridia  شامل:

 

  1_ كلستريديوم بوتولينوم Clostridium.botulinum : ايجاد كننده بيماري بوتوليسم  Botulism.  

 

  2_ كلستريديوم تتاني Clostridium.tetani   :ايجاد كننده بيماري  كزاز Tetanus .

 

  ايجاد شرايط بي‌هوازي:

 

  الف_ قرار دادن محيط كشت و پليت‌ها يا لوله‌هاي آگار در ظرف بدون منفذ و دربسته (جارهاي بي‌هوازي) و سپس به يكي از اين روش‌ها اين شرايط را ايجاد مي كنيم: خارج نمودن هوا  از داخل آن و وارد نمودن نيتروژن و CO2 10% به داخل آن _ استفاده از  بسته هايي به نام Gaspack كه ساده‌ترين اين روش‌هاست. وقتي كه آب به اين  Gaspack ها اضافه شود گاز هيدروژن و  CO2 توليد مي‌كند هيدروژن توليد شده با اكسيژن درون ظرف واكنش داده و آنرا مصرف مي‌كند در نتيجه آب توليد مي‌شود سپس ظرف خالي از اكسيژن مي‌شود (به محض ريختن آب به روي بسته هاي َGaspack  ، درب ظرف حاوي محيط‌هاي كشت محكم بسته مي‌شود ) معمولا براي اينكه H باO  بهتر واكنش دهد، در درون جارها كاتاليزور بي هوازي كه به  Pallodinized Alomina Pelet هم معروف هستند قرار مي‌دهند. _ استفاده از كپسول‌هاي هيدروژن كه در آن درب جار بسته شده و از طريق دريچه‌هايي هيدروژن وارد جار مي‌شود و كاتاليزور هم وجود دارد. به تدريج هيدروژن با اكسيژن موجود در جار تركيب شده و قطرات آب توليد مي‌شود و كم كم فشار منفي در جار توليد مي‌شود. _ گاهي اوقات از شمع نيز در ايجاد شرايط بي‌هوازي استفاده مي‌شود اما كمتر. كه در اينصورت شمع را روشن كرده و در درون جار قرار داده و درب جار بسته مي‌شود.

 

  ب_ استفاده از محيطهاي كشت احياء شده‌اي (به ويژگي‌هاي رشدي مراجعه شود) كه قدرت احيا كنندگي زيادي دارند مثل Cook meat  (گوشت پخته شده ) و محيط Thioglycolate broth  كه به صورت مايع و در لوله مي‌باشند كه اينها اكسيژن موجود در محيط را مصرف كرده و معمولا در عمق محيط شرايط بي‌هوازي ايجاد مي شود بنابراين بايد نمونه در ته و عمق محيط قرار داده شود و بلافاصله درب لوله بسته شود

 

نقاشی متحرک از رنگ آمیزی گرم

واکنش گرم

باكتريهاي حل كننده فسفات و نقش انها در افزايش رشد گياه

                                                                          خجسته مهدويان

شمار قابل توجهي از گونه هاي باكتريها قادرند تاثير مثبتي بر روي رشد گياهان بگذارند كه از انها به "PGPR " يا رايزوباكترهاي افزايش دهنده رشد گياه نام برده شده است. مانند استرين هايي از باكتري هاي Peudomonas ، Bacillus  و Rhizobium و . . . .   .

تلقيح اين باكتريها در ازمايشگاه و ازمايشات مزرعه اي ثابت كرده است كه سبب افزايش محصول در برخي گياهان مي شوند. بنابراين از اين باكتريها به عنوان كود زيستي يا عوامل كنترل در محصولات مختلف بكار برده مي شود.

يك مكانيزم عمل اين باكتريها در افزايش رشد گياه حل كردن فسفاتهاي غيرالي و معدني كردن فسفاتهاي الي است كه موجب توليد فسفر قابل دسترس گياه مي شود. مكانيسم اصلي حل كردن فسفات معدني توليد اسيدهاي الي مي باشد.

مطالعات در مورد اين باكتريها نشان داده است كه تلقيح استرين هاي اين باكتريها بطور همزمان، تلقيح گروهي باكتريهاي حل كننده فسفات با ميكروارگانيسم هاي ديگر مانند Azotobacter ، تلقيح باكتريهاي حل كننده فسفات بهمراه VAM  ( Vesicular Arbuscular Mycorrhiza ) و همچنين استفاده از كودهاي زنده تجاري مي توانند هر يك باعث تامين همزمان P و N ودر نتيجه افزايش رشد و بازده محصول شوند.

 

 

ديدگاه بيوشيمي ومولكولي ازاكولو‍‍‍ژي رايزوباكتريهاباتكيه بركنترل بيولوژيكي

كلمه هاي كليدي:بيوشيمي ،كنترل بيولوژيكي،مولكولي،رايزوباكتريها

 

 

رايزوسفرناحيه اي ازخاك اطراف ريشه قراردارندكه تحت تاثيرآن است.شناخت اكولوژيكي ميكروارگانيسمها اساس لازم براي آغازتلقيح ميكروبها به داخل محيط هاي باز است.كه اين ميكروبها ممكن باآفتكش هاي شيميايي سازگارباشد.عامل هاي بيولوژيكي مانندباكتريهاي PGPR(باكتري افزايش رشدگياهان)در بعضي موارد به عنوان كنترل بيولوژيكي به كار مي روند.باكتريها اغلب درخلل وفرج خاك ويادرسطح خاك قراردارند.باكتريهاي گسترش رشدگياهان روي ريشه هاياداخل آن يادررايزوسفرهابراي رشدقرارگرفتند.رايزوباكتريها داخل نقاط آلوده روي ريشه وكانال هايي كه بوسيله رايزوسفرها ايجاد شده به خوبي رشد مي كنند.پراكندگي ،تكثير وبقا PGPRبه طورجدي تحت تاثير آنتي بيوتيك وبيوتيك ها قرار دارد.

 

كلوني ريشه

كلوني ريشه در خاكهاي استريل شده بيشتراز خاكهاي استريل نشده است زيراتركيبات آنتي بيوتيك ،شكارگرها وميكرو فلوربومي كمتراست.پاتوژنهايي كه نشانه اي از PGPRهستندمي توانند به طورمنفي يامثبت بر روي PGPRاثركنند.

مهمترين ويژگي باكتريهااختلاف ميان چسبندگيPGPRبه ريشه است ممكن ويژگي نباشد بلكه درنتيجه نيروي الكترواستيك باشد ياممكن ويژگي آن تشخيص بين سطح گليكوپروتيئن كه جزئي از agglutininاست باشد.يك روش براي افزايش كلوني ريشه بوسيله PGPRافزايش سوسپانسيون باكتري به دانه آن گياه ، روش دوم افزايش سوسپانسيون باكتري به خاك،روش سوم آغشته كردن بذرجوانه زده به سوسپانسيون باكتري است.

 

نقش ژنها ونشانگر DNAدرشناسايي باكتريها دررايزوسفر

Tranoposonsهايي (تواليهايي )كه رمز شده براي مقاومت آنتي بيوتيك ها به طور مكرر براي تنظيم ارگانيسم ها در خاك ورايزوسفر ها استفاده شده اند.باكتريها در رايزوسفرها بوسيله استفاده از نشانگرها ي خاص DNAيا سكوانس RNA كشف شده اند.توسعه سكوانس DNАهدف به وسيله استفاده از زنجيره پليمرازها PCRانجام شد.توسعه به وسيله PCRداراي اثرات مضر اي چون كاهش متابوليك اضافه شدن ماده ژنتيكي ،اصلاح ژنهاي خارجي مي باشد.